Οι αφρικανικοί ελέφαντες φαίνεται πως διαθέτουν το δικό τους «φαρμακείο» της φύσης, επιλέγοντας μεθοδικά συγκεκριμένα φυτά και εδάφη όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας. Νέα μελέτη, η οποία διεξήχθη στην περιοχή του όρους Έλγκον στην Κένυα, καταγράφει συμπεριφορές που υποδηλώνουν τη χρήση 35 διαφορετικών φυτών και τεσσάρων τύπων εδάφους για θεραπευτικούς ή προληπτικούς σκοπούς. Μάλιστα, οι μητέρες ελέφαντες παρατηρήθηκε να χορηγούν αυτά τα φυσικά υλικά και στα μικρά τους.
Η νέα έρευνα και οι παρατηρήσεις
Η πρόσφατη έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, φέρνει στο φως μια ενδιαφέρουσα πτυχή της συμπεριφοράς των αφρικανικών ελεφάντων. Η μελέτη βασίστηκε στις μαρτυρίες οκτώ μελών της κοινότητας Sabaot, ανθρώπων που ζουν και εργάζονται στην περιοχή του όρους Έλγκον για περισσότερες από δύο δεκαετίες και έχουν παρακολουθήσει από κοντά τις συνήθειες των ελεφάντων.
Οι ερευνητές, μέσα από τις λεπτομερείς περιγραφές των ντόπιων ειδικών, κατέγραψαν συνολικά 35 διαφορετικά είδη φυτών, τα οποία ανήκουν σε 23 οικογένειες, καθώς και τέσσερις τύπους εδάφους, ορυκτών ή αργίλου που καταναλώνουν οι ελέφαντες. Αυτή η εκτενής καταγραφή υποδεικνύει μια συνειδητή επιλογή των φυσικών αυτών υλικών, πέρα από την απλή αναζήτηση τροφής.
Θεραπευτικές ιδιότητες και κοινές χρήσεις
Από τα 39 συνολικά φυσικά υλικά που καταγράφηκαν στην έρευνα, οι ντόπιοι ειδικοί της κοινότητας Sabaot ανέφεραν ότι 34 από αυτά, δηλαδή ένα ποσοστό 87%, χρησιμοποιούνται επίσης και στην παραδοσιακή ανθρώπινη ιατρική. Αυτό το εύρημα υπογραμμίζει την πιθανή θεραπευτική αξία των συγκεκριμένων φυτών και υλικών.
Οι ερευνητές, διατηρώντας μια προσεκτική στάση, ξεχώρισαν οκτώ συγκεκριμένα είδη φυτών για τα οποία υπήρχαν ισχυρές ενδείξεις ότι συνδέονται με θεραπευτική συμπεριφορά. Αυτά τα φυτά καταναλώνονταν είτε από ελέφαντες που εμφάνιζαν εμφανή προβλήματα υγείας είτε χορηγούνταν στα μικρά τους. Μεταξύ των φυτών αυτών περιλαμβάνονται τα Aloe arborescens, Bersama abyssinica, Coleus barbatus, τρία είδη Dombeya, το Ficus natalensis και το Kuloa usambarensis. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ελέφαντες φέρεται να ταξίδευαν μεγάλες αποστάσεις για να εντοπίσουν ένα συγκεκριμένο φυτό, χωρίς να σταματούν για να τραφούν από άλλα φυτά που συναντούσαν στη διαδρομή τους.
Η «φαρμακευτική» φροντίδα των μητέρων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παρατηρήσεις που αφορούν τη συμπεριφορά των μητέρων ελεφάντων. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που κατέγραψαν οι ερευνητές, ορισμένες μητέρες μασούσαν φύλλα, φλοιούς ή ρίζες συγκεκριμένων φυτών. Στη συνέχεια, ανακάτευαν το φυτικό υλικό με το γάλα τους, πριν το χορηγήσουν στα μικρά τους.
Αυτή η συμπεριφορά συνδέθηκε από τους ντόπιους παρατηρητές με την αντιμετώπιση προβλημάτων του πεπτικού συστήματος στα μικρά, ενώ άλλες φορές θεωρήθηκε ότι το μείγμα χρησιμοποιούνταν προληπτικά για τη διατήρηση της υγείας τους. Συνολικά, στη μελέτη καταγράφηκαν πέντε περιπτώσεις όπου φυτικά υλικά φαίνεται να χορηγούνταν από μητέρες στα μικρά τους, μια συμπεριφορά που οι ερευνητές χαρακτηρίζουν ως «allo-medication», δηλαδή χορήγηση θεραπευτικού υλικού σε άλλο μέλος του ίδιου είδους.
Το ιδιαίτερο περιβάλλον του όρους Έλγκον
Η περιοχή του όρους Έλγκον, που βρίσκεται στα σύνορα μεταξύ Κένυας και Ουγκάντας, φιλοξενεί μια ξεχωριστή ομάδα ελεφάντων. Αυτοί οι ελέφαντες είναι γνωστοί για την ασυνήθιστη συνήθειά τους να εισέρχονται σε βαθιές σπηλιές, όπου αναζητούν αλάτι και άλλα απαραίτητα ορυκτά.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι οι ελέφαντες μπορούν να φτάσουν σε βάθος έως και περίπου 200 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, προκειμένου να βρουν πλούσια σε ορυκτά υλικά. Η κατανάλωση χώματος και αργίλου στην περιοχή αυτή είχε ήδη προσελκύσει το επιστημονικό ενδιαφέρον, προσθέτοντας ένα ακόμη στοιχείο στην πολύπλοκη διατροφική και θεραπευτική συμπεριφορά των ελεφάντων του Έλγκον.
Με πληροφορίες από: Gazzetta