Ελβετοί επιστήμονες προχώρησαν σε ένα πρωτοποριακό πείραμα στις Άλπεις, καλύπτοντας έναν παγετώνα με μάλλινες κουβέρτες. Στόχος της ενέργειας αυτής ήταν να διαπιστωθεί η αποτελεσματικότητα του μαλλιού προβάτου στην προστασία του χιονιού και του πάγου από την ηλιακή ακτινοβολία, με σκοπό τον περιορισμό της τήξης. Οι πρώτες μετρήσεις, που διήρκεσαν καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, έδειξαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα, υποδηλώνοντας ότι το φυσικό υλικό μπορεί να προσφέρει προστασία συγκρίσιμη με τα συμβατικά συνθετικά καλύμματα.
Το επιστημονικό πείραμα στις ελβετικές Άλπεις
Το πείραμα διεξήχθη στον παγετώνα Tsanfleuron, ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή Glacier 3000, κοντά στο Les Diablerets της Ελβετίας. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος με την ονομασία «Keep It Wool».
Το πρόγραμμα υλοποιείται από τη Summit Foundation, σε στενή συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Λωζάννης. Οι φορείς αυτοί ένωσαν τις δυνάμεις τους για να εξερευνήσουν νέους, βιώσιμους τρόπους προστασίας των παγετώνων.
Η τοποθέτηση των καλυμμάτων και οι διαδικασίες μέτρησης
Στις 22 Ιουνίου, τοποθετήθηκαν στον παγετώνα δύο μάλλινα καλύμματα. Το καθένα από αυτά είχε διαστάσεις 10 επί 10 μέτρα και κατασκευάστηκε σε διαφορετικά πάχη, προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση της πυκνότητας του υλικού.
Παράλληλα, δίπλα στα μάλλινα καλύμματα, τοποθετήθηκε και ένα συμβατικό συνθετικό γεωύφασμα, ίδιου μεγέθους. Αυτή η διάταξη επέτρεψε στους ερευνητές να συγκρίνουν άμεσα την αποτελεσματικότητα των δύο διαφορετικών τύπων υλικών.
Οι μετρήσεις για την απώλεια χιονιού και πάγου πραγματοποιούνταν σε τακτά χρονικά διαστήματα, περίπου κάθε δύο εβδομάδες, και συνεχίστηκαν μέχρι τον Σεπτέμβριο. Ειδικοί πάσσαλοι είχαν τοποθετηθεί στο κέντρο των καλυμμένων επιφανειών για την ακριβή καταγραφή των δεδομένων και τη σύγκριση της συμπεριφοράς των υλικών.
Τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα του «Keep It Wool»
Μετά την ολοκλήρωση της καλοκαιρινής περιόδου, τα πρώτα δεδομένα από το πείραμα ήταν καλύτερα από τις αρχικές προσδοκίες των επιστημόνων. Οι δύο μάλλινες καλύψεις φάνηκε να προσφέρουν προστασία συγκρίσιμη με εκείνη του συμβατικού συνθετικού γεωυφάσματος.
Παρόλο που τα δεδομένα δεν έχουν ακόμη αναλυθεί πλήρως, και ως εκ τούτου οι επιστήμονες δεν έχουν καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα, το γεγονός ότι το μαλλί άντεξε στις δύσκολες συνθήκες του μεγάλου υψομέτρου και πέτυχε παρόμοια προστασία, θεωρείται ιδιαίτερα ενθαρρυντικό για την περαιτέρω διερεύνηση αυτής της μεθόδου.
Η αρχή λειτουργίας των καλυμμάτων και η επιλογή του μαλλιού
Η βασική λογική πίσω από τη χρήση των καλυμμάτων είναι σχετικά απλή. Τα γεωυφάσματα λειτουργούν αντανακλώντας ένα μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας και περιορίζοντας την ανταλλαγή θερμότητας μεταξύ του περιβάλλοντος και του παγετώνα. Με αυτόν τον τρόπο, επιτρέπουν τη διατήρηση μεγαλύτερης ποσότητας χιονιού και πάγου κατά τους θερμούς μήνες.
Η επιλογή του μαλλιού προβάτου για το πείραμα δεν ήταν τυχαία. Οι υπεύθυνοι του project εκτιμούν ότι ένα σημαντικό ποσοστό, έως και το 70%, του μαλλιού που παράγεται στην Ελβετία καταστρέφεται. Αυτό συμβαίνει διότι τα πρόβατα εκτρέφονται κυρίως για το κρέας τους, το γάλα τους ή για τη διαχείριση των χορτολιβαδικών εκτάσεων.
Το πρόγραμμα «Keep It Wool» φιλοδοξεί να δώσει μια νέα πρακτική χρήση σε αυτό το τοπικό, ανανεώσιμο και βιοδιασπώμενο υλικό, προσφέροντας μια λύση που συνδυάζει την περιβαλλοντική προστασία με την αξιοποίηση φυσικών πόρων.
Τα προβλήματα των συνθετικών υλικών και η εναλλακτική του μαλλιού
Υπάρχει, ωστόσο, ένα επιπλέον πρόβλημα που σχετίζεται με τη χρήση των συνθετικών καλυμμάτων. Αυτά τα υλικά, που κατασκευάζονται από πολυεστέρα και πολυπροπυλένιο, υπόκεινται σε φθορά με την πάροδο του χρόνου.
Ο άνεμος, οι βροχοπτώσεις και η γενικότερη καταπόνηση μπορούν να προκαλέσουν την αποκόλληση ινών από τα συνθετικά γεωυφάσματα. Αυτές οι ίνες, με τη σειρά τους, μπορούν να συμβάλουν στη ρύπανση του χιονιού, του πάγου και των ορεινών υδάτων με μικροπλαστικά, δημιουργώντας ένα νέο περιβαλλοντικό ζήτημα. Το μαλλί, ως φυσικό υλικό, προσφέρει μια εναλλακτική λύση σε αυτή την πρόκληση.
Με πληροφορίες από: Gazzetta