Επιστήμονες προχώρησαν σε μια σημαντική ανακάλυψη κάτω από την Τενερίφη, το νησί των Καναρίων Νήσων που φιλοξενεί το επιβλητικό ηφαίστειο Τέιδε. Εντόπισαν τέσσερις μεγάλες ανωμαλίες σε βάθος έως 30 χιλιομέτρων, οι οποίες συνδέονται με περιοχές υψηλών θερμοκρασιών και μερικώς λιωμένου υλικού, δηλαδή πιθανού μάγματος. Παρά την εντυπωσιακή αυτή διαπίστωση, οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις επικείμενης ηφαιστειακής έκρηξης, προσφέροντας κυρίως μια καλύτερη εικόνα για τη λειτουργία του βαθύ μαγματικού συστήματος του νησιού.
Μια πρωτοποριακή εικόνα του υπεδάφους της Τενερίφης
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports του ομίλου Nature, κατάφερε να καταγράψει για πρώτη φορά μια τρισδιάμενη εικόνα της βαθιάς δομής του φλοιού και του ανώτερου μανδύα κάτω από την Τενερίφη. Αυτή η πρωτοποριακή χαρτογράφηση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην κατανόηση των γεωλογικών διεργασιών που λαμβάνουν χώρα σε μεγάλο βάθος κάτω από το ηφαιστειακό νησί.
Επικεφαλής της μελέτης ήταν ο Βίκτορ Ορτέγκα Ράμος, ερευνητής του Involcan και υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης. Η επιστημονική του ομάδα αξιοποίησε σύγχρονες γεωφυσικές τεχνικές για να αναλύσει τα δεδομένα και να φέρει στο φως τις νέες αυτές πληροφορίες σχετικά με την εσωτερική δομή του νησιού.
Η μεθοδολογία της έρευνας και τα ευρήματα
Η μελέτη βασίστηκε στην ενδελεχή ανάλυση περισσότερων από 785 μακρινών σεισμών, οι οποίοι καταγράφηκαν συστηματικά από το 2017 έως το 2024. Τα δεδομένα αυτά συλλέχθηκαν με τη βοήθεια του Καναρίου Σεισμολογικού Δικτύου, το οποίο διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην παρακολούθηση της σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή των Καναρίων Νήσων.
Οι ερευγητές εφάρμοσαν μια εξειδικευμένη γεωφυσική τεχνική, γνωστή ως συναρτήσεις δέκτη (receiver functions), προκειμένου να διερευνήσουν λεπτομερώς τη δομή του υπεδάφους. Μέσω αυτής της μεθόδου, εντοπίστηκαν τέσσερις μεγάλες περιοχές που χαρακτηρίζονται από χαμηλές σεισμικές ταχύτητες, σε βάθος που κυμαίνεται από 10 έως 30 χιλιόμετρα. Τέτοιου είδους ανωμαλίες συνδέονται συνήθως με περιοχές όπου επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες και υπάρχει μερικώς λιωμένο υλικό, κάτι που υποδηλώνει την παρουσία πιθανού μάγματος.
Ειδικό ενδιαφέρον στον δυτικό τομέα του νησιού
Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο δυτικός τομέας της Τενερίφης, όπου οι σεισμικές κυματικές ταχύτητες εμφανίζονται εξαιρετικά χαμηλές. Ο συνδυασμός των λεπτομερών σεισμολογικών δεδομένων με προηγμένα θερμοδυναμικά μοντέλα δείχνει ότι σε αυτή την περιοχή ενδέχεται να έχει συσσωρευτεί σημαντική ποσότητα λιωμένου υλικού σε μεγάλο βάθος, γεγονός που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.
Οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης μια «χωρική σχέση» ανάμεσα στις βαθιές αυτές ανωμαλίες και μέρος της σεισμικής δραστηριότητας που έχει καταγραφεί στην Τενερίφη τα τελευταία χρόνια. Συγκεκριμένα, πολλοί από τους ασυνήθιστους σεισμούς που έχουν καταγραφεί από το 2016 φαίνεται να συγκεντρώνονται πάνω ή στα όρια αυτών των περιοχών. Αυτό το εύρημα ενδέχεται να συνδέεται με δυναμικές διαδικασίες συσσώρευσης και μεταφοράς μάγματος και ρευστών σε βάθος, προσφέροντας νέα στοιχεία για την εσωτερική λειτουργία του ηφαιστειακού συστήματος.
Συνεχής παρακολούθηση χωρίς ενδείξεις επικείμενης έκρηξης
Παρά την εντυπωσιακή ανακάλυψη των ζωνών πιθανού μάγματος σε μεγάλο βάθος, οι επιστήμονες είναι σαφείς ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αποτελούν ένδειξη επικείμενης ηφαιστειακής έκρηξης. Σύμφωνα με τις τρέχουσες παρατηρήσεις, το μάγμα δεν φαίνεται να ανεβαίνει προς την επιφάνεια του νησιού, καθησυχάζοντας την τοπική κοινωνία και τους επισκέπτες.
Η παρακολούθηση της περιοχής θα συνεχιστεί εντατικά από το Ινστιτούτο Γεωγραφίας της Ισπανίας (IGN) και την επιστημονική επιτροπή του PEVOLCA. Οι ειδικοί θα εξετάζουν συνεχώς πιθανές αλλαγές σε διάφορους παράγοντες, όπως η παραμόρφωση του εδάφους και οι εκπομπές ηφαιστειακών αερίων, προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη ανίχνευση οποιασδήποτε μεταβολής και η παροχή ακριβούς ενημέρωσης στο κοινό.
Με πληροφορίες από: Gazzetta