Για πολλούς δεν υπάρχει τίποτε τόσο επείγον ώστε να μη είναι δυνατόν να αναβληθεί μέχρι να τελειώσουμε το τσιγάρο μας, να πιούμε ένα καφεδάκι, να κάνουμε μία βόλτα. Η αναβλητικότητα που κατατρύχει όλους μας αποτελεί πραγματικό μυστήριο για τους ψυχολόγους που αδυνατούν να απαντήσουν γιατί προσπαθούμε να σαμποτάρουμε με τον τρόπο αυτό τον ίδιο μας τον εαυτό.
Ομάδα ερευνητών, υπό τον Σον Μακρί του πανεπιστημίου της Κοστάντζ στη Γερμανία, πιστεύει ότι βρήκε απάντηση στο αίνιγμα ή τουλάχιστον ένα μέρος της απάντησης: ο άνθρωπος μπορεί να ενεργήσει γρήγορα όταν έχει να φέρει εις πέρας ένα συγκεκριμένο και σαφές έργο. Οταν, αντιθέτως, η εργασία του είναι πιο ασαφής και αφηρημένη, χρονοτριβεί.
Tρεις ξεχωριστές έρευνες
Ο δρ Μακρί και οι συνεργάτες του για να καταλήξουν στο παραπάνω συμπέρασμα πραγματοποίησαν τρεις ξεχωριστές έρευνες. Αρχικά αντάμειψαν 34 εθελοντές με 2,5 ευρώ για τη συμπλήρωση ενός ερωτηματολογίου εντός των τριών εβδομάδων μετά την έναρξη της έρευνας. Στους μισούς απέστειλαν ηλεκτρονική επιστολή με την οποία τους ζητούσαν να εξηγήσουν με μερικές προτάσεις με ποιο τρόπο κάνουν ορισμένες εργασίες, π. χ. με ποιο τρόπο θα ανοίξουν έναν τραπεζικό λογαριασμό ή θα οργανώσουν το ημερολόγιό τους ώστε να καταγράψουν όσα επιθυμούν. Από τους υπόλοιπους ζητήθηκε να γράψουν τους λόγους για τους οποίους κάποιος θα ήθελε να ανοίξει τραπεζικό λογαριασμό ή να «τηρήσει» ημερολόγιο.
Στη δεύτερη μελέτη, οι ερευνητές επέλεξαν 50 άλλους φοιτητές και τους έδωσαν την ίδια αμοιβή και το ίδιο χρονικό πλαίσιο. Από τους μισούς ζητήθηκε να δώσουν παραδείγματα για τα μέλη που αποτελούν μία ομάδα, π. χ. να ονοματίσουν όλους τα πτηνά που αποτελούν την ομάδα αρπακτικά. Στους υπόλοιπους φοιτητές οι ερευνητές αντέστρεψαν το πείραμα και τους ζήτησαν να ονοματίσουν μία κατηγορία στην οποία ανήκουν κάποια πτηνά.
Τελικά, οι ερευνητές ζητήσαν από 51 φοιτητές, στους οποίους έδωσαν και πάλι αμοιβή και καθόρισαν την προθεσμία, να μελετήσουν ένα αντίγραφο του πίνακα «la Parade» του Ζορζ Σερά. Στους μισούς έδωσαν πληροφορίες για την τεχνική που χρησιμοποιούσε ο καλλιτέχνης για να δημιουργεί την εντύπωση των ενιαίων χρωματισμών, χρησιμοποιώντας μικρές κουκκίδες χρώματος. Στους υπόλοιπους είπαν ότι ο πίνακας αποτελούσε χαρακτηριστικό δείγμα της σχολής του νεο-ιμπρεσιονισμού όπου ο ζωγράφος χρησιμοποιεί το χρώμα για να εμπνεύσει στον θεατή αρμονία και συναίσθημα. Τέλος, ζήτησαν και από τις δύο ομάδες να αξιολογήσουν τη σημασία που διαδραματίζει το χρώμα σε 13 άλλα έργα τέχνης. Οπως αναφέρουν οι ερευνητές στη μελέτη τους που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Psychological Science, και στις τρεις μελέτες οι εθελοντές που διέθεταν σαφείς πληροφορίες και κλήθηκαν να ολοκληρώσoυν συγκεκριμένες εργασίες ανταποκρίθηκαν με μεγαλύτερη ταχύτητα από αυτούς που κλήθηκαν να σκεφτούν με αφηρημένο τρόπο. Επίσης, oι φοιτητές που χρειάστηκε να σκεφθούν με συγκεκριμένο τρόπο μπόρεσαν να ολοκληρώσουν το καθήκον που τους είχε ανατεθεί μέσα στην καθορισμένη προθεσμία. Αντίθετα, το 56% όσων κλήθηκαν να σκεφτούν αφηρημένα δεν μπόρεσε να δώσει καμία απάντηση.
Ο δρ Μακρί και οι συνεργάτες του, ωστόσο, είναι οι πρώτοι που έδειξαν ότι ο τρόπος που μας παρουσιάζεται η εργασία που πρέπει να κάνουμε επηρεάζει την ταχύτητα με την οποία τελικά θα την ολοκληρώσουμε. Αν, λοιπόν, προσπαθείτε να παροτρύνετε τον φίλο, συνάδελφο ή σύζυγο να δραστηριοποιηθεί, ίσως πρέπει να λάβετε υπ’ όψιν τα δεδομένα της έρευνας.