Πανελλαδικές 2011 και σήμερα οι μαθητές της θεωρητικής κατεύθυνσης εξετάζονται στην Ιστορία.
Δείτα τα θέματα που δόθηκαν και τις προτεινόμενες λύσεις
Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:
α. Το «Χάτι Χουμαγιούν» (1856) οδήγησε στη σταδιακή υποχώρηση του δυσμενούς κλίματος για τους υπόδουλους Έλληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
β. Τον Απρίλιο του 1916 ο τούρκος βαλής Μεχμέτ Τζεμάλ Αζμή Μπέη παρέδωσε τη διοίκηση της Τραπεζούντας στον Μητροπολίτη Γερμανό Καραβαγγέλη.
γ. Από τα αντιβενιζελικά κόμματα πιο διαλλακτικά ήταν τα κόμματα του Δημητρίου Ράλλη και του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη.
δ. Το 1ο εξάμηνο του 1911 ψηφίστηκαν από την Ελληνική Βουλή 53 τροποποιήσεις μη θεμελιωδών διατάξεων του Συντάγματος.
ε. Η κινητικότητα των προσφύγων, ιδιαίτερα κατά τα πρώτα χρόνια μετά την άφιξή τους στην Ελλάδα, υπήρξεμεγάλη.
Μονάδες 10
Α2
Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων:
α. Τάγματα εργασίας
β. Πατριαρχική Επιτροπή (1918)
γ. Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής (1923)
Μονάδες 15
Β1
α. Ποια εκσυγχρονιστικά αιτήματα των αντιπολιτευτικών ομίλων, που συγκροτήθηκαν περί τα τέλη της δεκαετίας του 1850, εξέφρασε με την πολιτική του δράση ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος; (μονάδες 5)
β. Ποιοι συμμετείχαν στην επανάσταση κατά του Όθωνα, το 1862; (μονάδες 5)
Μονάδες 10
Β2
Πώς εξελίχθηκε το Κρητικό Ζήτημα από την έκρηξη των Βαλκανικών Πολέμων μέχρι τον Φεβρουάριο του 1913;
Μονάδες 15
ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ
Γ1
Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από το κείμενο που σας δίνεται:
α. Να προσδιορίσετε τους στόχους της αγροτικής μεταρρύθμισης που ξεκίνησε η κυβέρνηση του Ελ. Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη το 1917. (μονάδες 8)
β. Να αναφερθείτε στην ολοκλήρωση της συγκεκριμένης μεταρρύθμισης και στα νέα προβλήματα που αναδείχθηκαν στην πορεία της. (μονάδες 17)
Μονάδες 25
ΚΕΙΜΕΝΟ
Τὰ μέτρα ἀπαλλοτριώσεως θεσπίσθηκαν στὶς 20 Μαΐου 1917, καὶ τὸ φθινόπωρο τοῦ ἴδιου ἔτους ἐπεκτάθηκαν μὲ μερικὲς ἀλλαγὲς γιὰ νὰ περιλάβουν ὅλη τὴν Ἑλλάδα. Ἡ μεταρρύθμιση ἀποσκοποῦσε στὴν ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωση τῶν κτημάτων ποὺ ξεπερνοῦσαν τὰ 1.000
στρέμματα. Οἱ κολλῆγοι καὶ οἱ ἀγροτικοὶ ἐργάτες, τόσο οἱ ντόπιοι ὅσο καὶ οἱ πρόσφυγες, θὰ ἔπαιρναν ἀγροτικοὺς
κλήρους, εἴτε ἀπὸ τὶς ἀπαλλοτριωμένες γαῖες τῶν
τσιφλικιῶν, εἴτε ἀπὸ γαῖες τοῦ δημοσίου. Κανένα ἀπὸ τὰ μέτρα αὐτά, ὅμως, δὲν ἐφαρμόσθηκε ἀμέσως. Ἐπίσης, κανένα
ἀπὸ τὰ μεγάλα τσιφλίκια δὲν ἀπαλλοτριώθηκε τὸ 1917, καὶ
μόνο ἕνα τὸ 1918. Καὶ πάλι ἐξωτερικὲς ἐπείγουσες ἀνάγκες, ὁ πόλεμος καί, ἀργότερα, ἡ Μικρασιατικὴ ἐκστρατεία
ἀπορρόφησαν ὅλη τὴν προσοχὴ καὶ τὴ δραστηριότητα τῆς κυβερνήσεως˙ μετὰ τὸ 1922, μὲ τὴ μεγάλη εἰσροὴ προσφύγων,
ἀναγκάστηκαν πιὰ οἱ κυβερνήσεις τῆς χώρας να δώσουν
ὁριστικὴ λύση στὸ ἀγροτικὸ πρόβλημα. [...]
Τὰ προβλήματα ποὺ εἶχαν σχέση μὲ τὴ διακίνηση
προϊόντων, τὴν παραδοσιακὴ ἐκμετάλλευση τοῦ μικροῦ
παραγωγοῦ ἀπὸ τοὺς μεσάζοντες, τὴν ἔλλειψη κεφαλαίων καὶ τοὺς τοκογλυφικοὺς ὅρους δανειοδοτήσεως ποὺ
ἐπικρατοῦσαν στὴν ἐλεύθερη ἀγορά, ἔκαναν ἀκόμη πιὸ
αἰσθητὴ τὴν ἀνάγκη συλλογικῆς ἀσφάλειας ποὺ πρόσφεραν
οἱ συνεταιρισμοί [...].
[...] Ἡ ἵδρυση τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, τὸν Ἰούνιο τοῦ
1917, ἀμέσως μετὰ τὴν ἐπάνοδο τοῦ Βενιζέλου στὴν Ἀθήνα,
στάθηκε ἡ ἀπαρχὴ τῆς ἄμεσης κρατικῆς παρεμβάσεως στὴν
ὀργάνωση καὶ καθοδήγηση τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, ἔστω
καὶ ἂν ἡ παρέμβαση ἦταν στὴν ἀρχὴ ὑποτυπώδης.
Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, τ. ΙΕ΄: Νεώτερος Ἑλληνισμὸς ἀπὸ
1913 ὡς 1941, Ἀθήνα: Ἐκδοτική Ἀθηνῶν, 22008, σσ. 75-76.
Δ1
Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας
στοιχεία από το κείμενο που σας δίνεται, να αναφερθείτε
στις επιπτώσεις από την άφιξη των Μικρασιατών
προσφύγων στον τομέα της ελληνικής βιομηχανίας.
Μονάδες 25
ΚΕΙΜΕΝΟ
Αξιοσημείωτες ήταν οι επιπτώσεις από την εγκατάσταση των
Ελλήνων της Μικράς Ασίας και της ανατολικής Θράκης και
στον επιχειρηματικό τομέα. Η εσωτερική αγορά διευρύνθηκε
με την προσθήκη μεγάλου αριθμού καταναλωτών ενώ,
ταυτόχρονα, από τον αστικό προσφυγικό πληθυσμό
αντλήθηκε φθηνό εργατικό δυναμικό αλλά και ειδικευμένοι
τεχνίτες. Η χώρα πλουτίστηκε με ανθρώπους δεδομένης
επιχειρηματικής ικανότητας και πείρας, που
πρωταγωνιστούσαν στις μεγάλες αγορές της Οθωμανικής
Αυτοκρατορίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όπως
αναφέρεται στην έκδοση της ΚΤΕ του 1926, στους 7.000
εμπόρους και βιομηχάνους γραμμένους στο Επιμελητήριο της
Αθήνας, οι χίλιοι ήταν πρόσφυγες, ενώ στον Πειραιά η
αναλογία ήταν μεγαλύτερη. Από την αρχή η πολιτική της
ΕΑΠ ενθάρρυνε την εγκατάσταση βιομηχανιών στους
συνοικισμούς, με σκοπό την εκτόνωση της ανεργίας.
Επρόκειτο όμως, κατά το μεγαλύτερο μέρος, για μικρές
βιοτεχνικές μονάδες, οι οποίες ενισχύθηκαν από το κράτος,
την ΕΑΠ ή την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, με κοινωνικά
και όχι αναπτυξιακά κριτήρια. Καινούριοι βιομηχανικοί-
βιοτεχνικοί κλάδοι αναπτύχθηκαν (ταπητουργία,
μεταξουργία, πλαστικά, βυρσοδεψία) και δόθηκε νέα ώθηση στην
κλωστοϋφαντουργία και τη βιοτεχνία ειδών διατροφής.
Άνθιση γνώρισε και η βιομηχανία οικοδομικών υλικών, ο
μόνος κλάδος που υποκατέστησε μαζικά τις εισαγωγές στο
Μεσοπόλεμο. Στη δεκαετία 1922-1932 διπλασιάστηκε ο
αριθμός των βιομηχανικών μονάδων και αυξήθηκε ο όγκος
και η αξία της παραγωγής, χωρίς όμως να επέλθει κάποια
δομική αλλαγή. Η βιομηχανία θα αρχίσει να κινείται με
ταχύτερους ρυθμούς το 1931, χάρη κυρίως στην πολιτική
υποκατάστασης των εξαγωγών που ακολουθεί το ελληνικό
κράτος μετά την κατάρρευση του διεθνούς νομισματικού
συστήματος.
Γ. Γιαννακόπουλος, «Η Ελλάδα με τους πρόσφυγες. Η δύσκοληπροσαρμογή στις νέες συνθήκες», στο: Β. Παναγιωτόπουλος (επιμ.),
Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000, 7ο ς τόμος: Ο
Μεσοπόλεμος, 1922-1940: Από την Αβασίλευτη Δημοκρατία στη
Δικτατορία της 4ης Αυγούστου, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, 2003,
σσ. 97-98.
5. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
6. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή
Τέταρτη μέρα Πανελλαδικών εξετάσεων αύριο Τετάρτη 18 Μαϊου και οι μαθητές θα εξεταστούν στα εξής μαθήματα:
Δείτα τα θέματα που δόθηκαν και τις προτεινόμενες λύσεις
Ιστορία (Θεωρητικής Κατεύθυνσης), Βιολογία (Θετικής Κατεύθυνσης), Χημεία – Βιοχημεία (Τεχνολογικής Κατεύθυνσης – Κύκλος Τεχνολογίας και Παραγωγής), Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων (Τεχνολογικής Κατεύθυνσης – Κύκλος Πληροφορικής και Υπηρεσιών).
Η Ιστορία ως μάθημα Γενικής Παιδείας και Κατεύθυνσης εξετάζονται µε συνδυασµό ερωτήσεων,οι οποίες ταξινοµούνται σε δύο οµάδες. (α) Στην πρώτη οµάδα περιλαµβάνονται δύο θέµατα που µπορεί να αναλύονται σε ερωτήσεις µε τις οποίες ελέγχονται οι ιστορικές γνώσεις των µαθητών (ιστορικές έννοιες, ιστορικά γεγονότα, χρονολογίες, δράση ιστορικών προσώπων, κοινωνικά, οικονοµικά, πολιτικά και πολιτιστικά φαινόµενα κ.λπ.) και ηκατανόησή τους.
(β) Στη δεύτερη οµάδα περιλαµβάνονται δύο (2) τουλάχιστον θέµατα που απαιτούν σύνθεση ιστορικών γνώσεωνκαι κριτική ικανότητα (αξιολογήσεις ιστορικών γεγονότων ή ιστορικών προσώπων, ανάλυση αιτιών ή συνθηκών που συνετέλεσαν στη διαµόρφωση και εξέλιξη σηµαντικών ιστορικών φαινοµένων κ.λπ.). Στην περίπτωση αυτή µπορεί να χρησιµοποιούνται καιερωτήσεις επεξεργασίας ιστορικού υλικού, το οποίο δίδεται στους µαθητές σε φωτοτυπία.Το υλικό αυτό αφοράγραπτές ιστορικές πηγές, εικαστικά έργα, χάρτες, διαγράµµατα κ.λπ. που χρησιµοποιούνται ως αποδεικτικά στοιχεία ή ως µέσα άντλησης στοιχείων για την εξαγωγή ιστορικών συµπερασµάτων.
Η βαθµολογία κατανέµεται κατά 50% σε καθεµία από τις οµάδες αυτές. Η κατανοµή της βαθµολογίας στις ερωτήσεις κάθε οµάδας µπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα µε τον βαθµό δυσκολίας σε καθεµία από αυτές, η οποία καθορίζεται κατά τη διατύπωση των θεµάτων και ανακοινώνεται στους µαθητές γραπτώς.
ΠΑΡΑΤΗΡΟΥΝΤΑΙ ΛΑΘΗ στην ακριβή απόδοση του περιεχοµένου ιστορικών εννοιών. Επίσης, πρέπει να προσεχθούν η ακρίβεια και η πληρότητα των απαντήσεων επί συγκεκριµένων ερωτήσεων για ιστορικά πρόσωπα, γεγονότα, χρονολογίες και φαινόµενα.
Εφιστάται ιδιαιτέρως η προσοχή των υποψηφίων σε πολλές ερωτήσεις αντικειµενικού τύπου, όπου παρατηρούνται λάθη απροσεξίας ή βιασύνης, αν και οιερωτήσεις συνήθως είναι εύκολες. Αδυναµία παρουσιάζουν οι µαθητές σε θέµατα της Οµάδας B, όποτεαπαιτείται σύνθεση ιστορικών γνώσεωνκαι κριτική ικανότητα. Υπάρχουνερωτήσεις που αφορούν στην επεξεργασία γραπτών ιστορικών πηγών, χαρτών, διαγραµµάτων, εικόνων, χρονολογικών πινάκων. Το συνηθέστερο σφάλµα εντοπίζεται στο γεγονός ότι πολλοί µαθητές δεν περιορίζουν αυστηρά την απάντησή τους σε όσα ζητεί η ερώτηση αλλά επεκτείνονται σε γενικόλογο συνολικό σχολιασµό. Ακόµη, οφείλουν να εντοπίσουν τη ζητούµενη πληροφορίακαι να τη συγκρίνουν µε την αντίστοιχητου σχολικού βιβλίου ή άλλης πηγής που τους δίδεται προς εξέταση.
Στην ανάγνωση και ανάλυση παραθεµάτων και πινάκων χρειάζεται µεγάλη προσοχή, γιατί όσο βοηθητικά είναι τα κείµενα τόσο επικίνδυνο είναι να παρασύρουν τον µαθητή σε µια άνευ κρίσεως αναπαραγωγή του κειµένου. Για να απαντήσει σωστά ο µαθητής στην ερώτηση «µε βάση το παράθεµα και τις ιστορικές σας γνώσεις να απαντήσετε...» πρέπει: α) να ξέρει πολύ καλά τηθεωρία (γεγονότα) των διδαγµένων κεφαλαίων, β) να ξεχωρίσει µέσα από το παράθεµα τα στοιχεία που φωτίζουν το γεγονός και να τα αναφέρει, γ) αφού διαβάσει προσεκτικά, να επισηµάνει στοιχεία που υπαινίσσεται ο συγγραφέας και που µε την πρώτη µατιά είναι κρυµµένα, όµως ζητούνται από την ερώτηση και είναι διάσπαρτα σε διαφορετικά κεφάλαια του βιβλίου. Αρα είναι απαραίτητη η συνολική γνώση των ιστορικών γεγονότων και πάνω από όλα η κρίση, η αφαίρεση και η σύνθεση για την απάντηση των ερωτήσεων, ιδιαίτερα της Β Οµάδας που βαθµολογούνται µε 50 µόρια.