Τα εγκλήματα και η μεταφορά τους στη μικρή οθόνη αποτελούν ένα φαινόμενο που συναρπάζει διαχρονικά το κοινό. Η νέα παγκόσμια τηλεοπτική τάση, γνωστή ως True Crime, έχει καταγράψει πολύ υψηλές τηλεθεάσεις, με σειρές που βασίζονται σε διαβόητες υποθέσεις να καθηλώνουν εκατομμύρια θεατές. Αυτή η αυξανόμενη δημοτικότητα εγείρει ερωτήματα σχετικά με την έλξη που ασκούν οι ιστορίες βίας και μυστηρίου.
Η άνοδος του true crime στην τηλεόραση
Η μεταφορά πραγματικών εγκλημάτων στη μικρή οθόνη έχει αναδειχθεί σε μία νέα, παγκόσμια τηλεοπτική τάση. Οι σειρές True Crime επικεντρώνονται σε διαβόητες υποθέσεις που έχουν συνταράξει την κοινή γνώμη, προσελκύοντας ένα τεράστιο κοινό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τάσης αποτελεί το «Monster» της πλατφόρμας Netflix, το οποίο έχει σημειώσει εντυπωσιακά νούμερα τηλεθέασης. Το πρώτο επεισόδιο της σειράς κατάφερε να συγκεντρώσει από 12 εκατομμύρια έως και 20 εκατομμύρια θεατές, αριθμοί που ξεπερνούν τον συνολικό πληθυσμό της Ελλάδας. Επιπλέον, με την προσθήκη των θεατών που παρακολουθούν τα επεισόδια μέσω διαδικτύου, η συνολική τηλεθέαση των true crime σίριαλ εκτοξεύεται περαιτέρω.
Από την τηλεόραση στον κινηματογράφο
Η κατηγορία των τηλεοπτικών παραγωγών που βασίζονται σε αληθινά εγκλήματα περιλαμβάνει και παλαιότερα επιτυχημένα σίριαλ, όπως το «True Detective». Παράλληλα, η τάση αυτή έχει βρει εφαρμογή και στην ελληνική τηλεόραση, με τη νέα σειρά «Κόκκινη γραμμή» να έχει ήδη ξεκινήσει την προβολή της, εντάσσοντας το εγχώριο κοινό στο φαινόμενο του true crime.
Πέρα από τις τηλεοπτικές σειρές, η γοητεία των εγκλημάτων επεκτείνεται και στον κινηματογράφο. Υποθέσεις που απασχόλησαν έντονα την κοινή γνώμη έχουν μεταφερθεί στη μεγάλη οθόνη, όπως συνέβη με το περίφημο «Zodiac». Αυτή η ταινία βασίστηκε σε μία ανεξιχνίαστη υπόθεση και, όπως και άλλες παρόμοιες παραγωγές, σημείωσε εξαιρετική επιτυχία στο παγκόσμιο box office.
Τα ερωτήματα γύρω από τη βία
Ένας κοινός παρονομαστής σε όλες αυτές τις ιστορίες εγκλημάτων είναι η βία, γεγονός που οδηγεί σε εύλογους προβληματισμούς. Αναρωτιέται κανείς αν η παρακολούθηση των True Crime σίριαλ υποδηλώνει ότι μάς «αρέσει» η βία ή αν έχουμε πλέον απευαισθητοποιηθεί απέναντί της, θεωρώντας την «κανονικοποιημένη» και μη εκπληκτική.
Προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα σε αυτούς τους προβληματισμούς, τίθεται το ερώτημα εάν ένα άτομο που «κολλάει» με τα εγκλήματα ενδέχεται να εμφανίσει το ίδιο μεγαλύτερη ροπή προς τη βία. Αυτά τα ερωτήματα αναζητούν απαντήσεις στην προσπάθεια κατανόησης του ανθρώπινου ψυχισμού και της επίδρασης των μέσων ενημέρωσης.
Η επιστημονική προσέγγιση της έλξης
Οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα παρέχονται από την επιστήμη, με τα επιστημονικά ευρήματα να είναι παρήγορα. Συγκεκριμένα, δεν συνάδουν με την ύπαρξη αυξημένης ροπής προς τη βία σε όσους παρακολουθούν τέτοιου είδους περιεχόμενο. Αντιθέτως, η έλξη επικεντρώνεται στον γρίφο του μυστηρίου που περιβάλλει αυτές τις υποθέσεις.
Ο ψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής Δημήτρης Οικονόμου, από την επιστημονική κοινότητα, επισημαίνει ότι η γοητεία που ασκούν οι πραγματικές υποθέσεις εγκλημάτων, από το τηλεοπτικό «Monster» μέχρι την αστυνομική λογοτεχνία, δεν αφορά πρωτίστως τη βία. Αφορά την βαθιά ανθρώπινη ανάγκη να κατανοήσουμε τι μπορεί να οδηγήσει έναν άνθρωπο σε ακραίες πράξεις.
Οι ιστορίες εγκλημάτων, ενώ προκαλούν φόβο και αποστροφή, ταυτόχρονα καθηλώνουν το κοινό. Οι θεατές παρακολουθούν ντοκιμαντέρ για πραγματικές υποθέσεις και σειρές όπως το «Monster» και το «True Detective», ενώ διαβάζουν συγγραφείς όπως η Αγκάθα Κρίστι και ο Jo Nesbø. Αυτό συμβαίνει όχι επειδή τους αρέσει η βία, αλλά επειδή τους ενδιαφέρει το αίνιγμα που τη συνοδεύει: τι ακριβώς συνέβη, ποια ήταν τα κίνητρα πίσω από τις πράξεις, και πώς έφτασε κάποιος σε αυτό το σημείο.
Με πληροφορίες από: Reader