Η σύγχρονη ογκολογία εισέρχεται σε μια νέα εποχή, κατά την οποία η επιλογή της θεραπείας δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το όργανο στο οποίο εμφανίζεται ο καρκίνος. Αντιθέτως, λαμβάνονται υπόψη ολοένα περισσότερο τα ιδιαίτερα μοριακά και βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου. Αυτή η προσέγγιση, γνωστή ως θεραπεία ανεξάρτητη από τον ιστό προέλευσης (tumour-agnostic therapy), αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση του καρκίνου.
Η νέα φιλοσοφία διευρύνει τις θεραπευτικές δυνατότητες για ασθενείς με διαφορετικές μορφές κακοήθειας, με την ανοσοθεραπεία να αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της θεραπευτικής προσέγγισης.
Η νέα προσέγγιση στην ογκολογία
Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ), αναφέρουν ότι η ανοσοθεραπεία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας θεραπευτικής φιλοσοφίας. Η βασική αρχή είναι ότι καρκίνοι που αναπτύσσονται σε διαφορετικά όργανα μπορεί να παρουσιάζουν κοινά βιολογικά χαρακτηριστικά, τα οποία τους καθιστούν ευάλωτους στην ίδια θεραπευτική παρέμβαση.
Τα παραπάνω προκύπτουν από πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2026 στο περιοδικό eClinicalMedicine του The Lancet.
Ορόσημο η έγκριση του pembrolizumab
Ένα σημαντικό ορόσημο στην εφαρμογή αυτής της προσέγγισης αποτέλεσε το 2017, όταν ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε για πρώτη φορά την ανοσοθεραπεία με pembrolizumab. Η έγκριση αφορούσε ασθενείς με συγκεκριμένα μοριακά χαρακτηριστικά, ανεξάρτητα από την ανατομική εντόπιση του καρκίνου. Πρόκειται για όγκους με υψηλή μικροδορυφορική αστάθεια (MSI-H / dMMR).
Οι συγκεκριμένες διαταραχές οδηγούν στη συσσώρευση γενετικών αλλοιώσεων, οι οποίες μπορούν να καταστήσουν τα καρκινικά κύτταρα περισσότερο αναγνωρίσιμα από το ανοσοποιητικό σύστημα, ενισχύοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα από κλινικές μελέτες
Τα αποτελέσματα από τις κλινικές μελέτες είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Στη μελέτη KEYNOTE-158, το pembrolizumab πέτυχε αντικειμενική ανταπόκριση στο 33,8% των ασθενών με MSI-H/dMMR καρκίνους. Μάλιστα, ορισμένες ανταποκρίσεις διατηρήθηκαν για πολλά χρόνια, υπογραμμίζοντας τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα της θεραπείας σε αυτούς τους ασθενείς.
Αντίστοιχα, στη μελέτη GARNET, η ανοσοθεραπεία με dostarlimab παρουσίασε ποσοστό αντικειμενικής ανταπόκρισης 44% σε ασθενείς με προχωρημένους συμπαγείς όγκους που εμφάνιζαν την ίδια μοριακή διαταραχή, δηλαδή MSI-H/dMMR.
Προσοχή στους βιοδείκτες
Ωστόσο, η παρουσία ενός κοινού βιοδείκτη δεν συνεπάγεται απαραίτητα την ίδια ανταπόκριση στην ανοσοθεραπεία. Το υψηλό φορτίο μεταλλάξεων του όγκου (Tumour Mutational Burden, TMB), για παράδειγμα, έχει συσχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα ανταπόκρισης, αλλά η προγνωστική του αξία διαφέρει σημαντικά μεταξύ των τύπων καρκίνου.
Αντίστοιχα, βιοδείκτες όπως η έκφραση του PD-L1 και οι μεταλλάξεις των γονιδίων POLE/POLD1 απαιτούν προσεκτική ερμηνεία για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της ανοσοθεραπείας.
Με πληροφορίες από: newsbeast.gr