Η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία δεν προκαλεί μόνο πρόωρη γήρανση ή επώδυνα εγκαύματα. Ο ήλιος μπορεί να επηρεάσει άμεσα την άμυνα του οργανισμού, ανοίγοντας την πόρτα σε «κοιμώμενους» ιούς να δράσουν ανεξέλεγκτα. Βασικός πρωταγωνιστής σε αυτή τη διαδικασία είναι ο ιός HPV (Ιός των Ανθρώπινων Θηλωμάτων).
Η μόλυνση από τον HPV αποτελεί την πιο συχνή ιογενή λοίμωξη του δέρματος και των βλεννογόνων παγκοσμίως. Αν και πολλοί συνδέουν τον HPV αποκλειστικά με σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, πολλά από τα περίπου 200 γνωστά στελέχη του μεταδίδονται με την απλή δερματική επαφή. Αυτά τα στελέχη ευθύνονται για τις κοινές δερματικές αλλοιώσεις που εμφανίζονται συχνά στο σώμα.
Ο ιός HPV και η εξάπλωσή του
Υπολογίζεται ότι περίπου το 80% του πληθυσμού θα έρθει σε επαφή με κάποιο στέλεχος του ιού κατά τη διάρκεια της ζωής του. Επιπλέον, σχεδόν 1 στους 3 άνδρες παγκοσμίως είναι αυτή τη στιγμή μολυσμένος με τον ιό.
Όπως εξηγεί ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ. Χρήστος Στάμου, δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαλείφει τον ίδιο τον ιό HPV από τον οργανισμό. Ωστόσο, υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες για τις βλάβες και τα συμπτώματα που προκαλεί.
Η επίδραση του ήλιου στην άμυνα του δέρματος
Μετά τις καλοκαιρινές διακοπές, παρατηρείται έξαρση των δερματικών βλαβών που προκαλεί ο HPV. Η υπεριώδης ακτινοβολία του ήλιου προκαλεί τοπική καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος της επιδερμίδας. Αυτή η προσωρινή εξασθένηση της άμυνας επιτρέπει στον ιό να πολλαπλασιαστεί και να εκδηλωθεί, με αποτέλεσμα την εμφάνιση νέων μυρμηγκιών ή την υποτροπή παλαιότερων αλλοιώσεων.
Η χρόνια έκθεση στον ήλιο, σε συνδυασμό με συγκεκριμένα δερματικά στελέχη του HPV, λειτουργεί συνεργατικά. Αυτό αυξάνει αποδεδειγμένα τον κίνδυνο εμφάνισης μη-μελανωματικού καρκίνου του δέρματος, ιδιαίτερα ακανθοκυτταρικού καρκινώματος, σε ευαίσθητα άτομα.
Ο μηχανισμός της φωτοανοσοκαταστολής
Το ανθρώπινο δέρμα διαθέτει ένα εξαιρετικά εξελιγμένο, τοπικό ανοσοποιητικό σύστημα. Στην πρώτη γραμμή αυτής της άμυνας βρίσκονται εξειδικευμένα κύτταρα, γνωστά ως κύτταρα Langerhans, τα οποία επιτηρούν την επιδερμίδα και εξουδετερώνουν εξωτερικούς εισβολείς, όπως οι ιοί.
Ωστόσο, η υπεριώδης ακτινοβολία του ήλιου, κυρίως η UVB, ανατρέπει αυτή την ισορροπία. Όταν το δέρμα εκτίθεται υπερβολικά στον ήλιο, οι ακτίνες UV προκαλούν μια βιολογική διαδικασία που ονομάζεται φωτοανοσοκαταστολή. Αυτή η προσωρινή εξασθένηση της άμυνας δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για τη δραστηριοποίηση του HPV. Αν ο ιός βρίσκεται ήδη στο δέρμα σε λανθάνουσα κατάσταση χωρίς να προκαλεί συμπτώματα, η απουσία ισχυρής τοπικής άμυνας του επιτρέπει να ενεργοποιηθεί, να πολλαπλασιαστεί και τελικά να οδηγήσει στην εμφάνιση ορατών δερματικών βλαβών.
Με πληροφορίες από: topontiki.gr