Υγεία

Επιστήμονες του ΕΚΠΑ αναπτύσσουν rapid test για τον ιό του Δυτικού Νείλου και άλλες τροπικές νόσους

Κωνσταντίνα Κοσμά
24-08-26

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) βρίσκονται στη διαδικασία διερεύνησης και ανάπτυξης ενός rapid test, το οποίο θα προσφέρει έγκαιρη διάγνωση για τον ιό του Δυτικού Νείλου. Η καθηγήτρια Βιολογίας και Νανοϊατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Μαρία Γαζούλη, αποκάλυψε ότι το εν λόγω τεστ θα μπορεί να παρέχει το αποτέλεσμα της διάγνωσης σε λιγότερο από μία ώρα, με τη χρήση μόνο μιας σταγόνας αίματος. Επιπλέον, το νέο διαγνωστικό εργαλείο έχει σχεδιαστεί για να εντοπίζει και άλλες τρεις τροπικές νόσους, οι οποίες μεταδίδονται επίσης μέσω κουνουπιών.

Η διεθνής ερευνητική προσπάθεια για το νέο τεστ

Η κυρία Γαζούλη, μιλώντας σήμερα το πρωί στο ERTNews, αναφέρθηκε στην εντατική διεθνή ερευνητική προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη. Στόχος αυτής της προσπάθειας είναι η ανάπτυξη ενός φορητού τεστ ταχείας διάγνωσης, γνωστού ως point of care test, το οποίο θα βασίζεται σε προηγμένους βιοαισθητήρες. Το τεστ αυτό θα έχει την ικανότητα να ανιχνεύει συνολικά τέσσερις ιούς, οι οποίοι μεταδίδονται από κουνούπια.

Η καθηγήτρια εξήγησε ότι το ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με εταίρους από διάφορες χώρες, όπως η Ισπανία, η Εσθονία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Βραζιλία, έχει εξασφαλίσει ένα σημαντικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Μέσω αυτού του προγράμματος, επιδιώκεται η ανάπτυξη αυτών των φορητών συσκευών άμεσης διάγνωσης, οι οποίες θα χρησιμοποιούν βιοαισθητήρες γραφενίου. Με τη χρήση αυτού του τεστ, οι ειδικοί θα μπορούν να πραγματοποιούν διαφοροδιάγνωση των τεσσάρων βασικών ιών που οφείλονται σε μετάδοση από κουνούπια, σε χρόνο μικρότερο της μίας ώρας.

Η λειτουργία του τεστ θα είναι παρόμοια με αυτή των τεστ που χρησιμοποιούνται για τον σακχαρώδη διαβήτη. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα απαιτείται η διαδικασία της αιμοληψίας, παρά μόνο η λήψη μιας σταγόνας αίματος για την πραγματοποίηση της διάγνωσης.

Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και οι ομάδες κινδύνου

Η καθηγήτρια Γαζούλη επεσήμανε ότι η κλιματική κρίση, σε συνδυασμό με τους ήπιους χειμώνες και την παγκοσμιοποίηση, έχει δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για την επιβίωση και την ευρεία εξάπλωση τροπικών ειδών κουνουπιών. Αυτές οι συνθήκες συμβάλλουν στην αύξηση του κινδύνου μετάδοσης των ιών που μεταφέρονται από αυτά τα έντομα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών από τους ιούς αυτούς αφορά κυρίως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς. Αντίθετα, η κυρία Γαζούλη τόνισε ότι τα παιδιά βρίσκονται σε πιο πλεονεκτική θέση, καθώς δεν διατρέχουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με τις άλλες ομάδες.

Η αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου και η ανάγκη επιτήρησης

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, προς το παρόν, δεν υφίσταται συγκεκριμένη θεραπεία για τον ιό του Δυτικού Νείλου. Ως εκ τούτου, σε περιπτώσεις όπου τα αποτελέσματα της διάγνωσης είναι θετικά, καθίσταται αναγκαία η συστηματική επιτήρηση του ασθενούς.

Ο θεράπων ιατρός οφείλει να παρακολουθεί στενά την πορεία της υγείας του ασθενούς και την ενδεχόμενη εμφάνιση συμπτωμάτων. Στόχος είναι η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση τυχόν συμπτωμάτων, προκειμένου να διασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή διαχείριση της κατάστασης.

Η συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης και οι συστάσεις προστασίας

Παράλληλα με την ανάπτυξη των διαγνωστικών εργαλείων, οι ερευνητές αξιοποιούν και προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Αυτά τα μοντέλα χρησιμοποιούν περιβαλλοντικά και ιατρικά δεδομένα, τα οποία συγκεντρώνονται σε μια κεντρική βάση δεδομένων. Ο κύριος σκοπός αυτής της πρωτοβουλίας είναι η παροχή έγκαιρης ενημέρωσης στις υγειονομικές αρχές, ώστε να μπορούν να λάβουν άμεσα τα απαραίτητα μέτρα για την πρόληψη μελλοντικών εξάρσεων των ιών.

Μέχρι να τεθούν πλήρως στη διάθεση των ειδικών αυτά τα νέα «όπλα» για την αντιμετώπιση των ασθενειών, οι ειδικοί απευθύνουν συστάσεις προς τους πολίτες για συνεχή επαγρύπνηση. Συγκεκριμένα, προτείνεται η χρήση εντομοαπωθητικών, καθώς και η πιστή εφαρμογή όλων των διαθέσιμων μέτρων προστασίας. Σε αυτά περιλαμβάνονται η χρήση μακριών ρούχων, η τοποθέτηση σιτών στα παράθυρα και άλλες προφυλάξεις που μπορούν να περιορίσουν την έκθεση στα κουνούπια.

Με πληροφορίες από: Topontiki