Αισθάνεστε συχνά ευερέθιστοι ή αγχωμένοι; Αν δυσκολεύεστε να ανταποκριθείτε στις υποχρεώσεις σας στην εργασία, στις σπουδές ή στις προσωπικές σας σχέσεις, ίσως η αιτία να βρίσκεται σε μια καθημερινή συνήθεια: τις πολλές ώρες που περνάτε «σκρολάροντας» στο διαδίκτυο.
Μια πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «PLOS One» δείχνει ότι οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο με προβληματικό τρόπο βιώνουν αυξημένα επίπεδα στρες, κακή διάθεση και μεγαλύτερη πιθανότητα να παραμελούν σημαντικούς τομείς της ζωής τους. Η «προβληματική χρήση του διαδικτύου» αναφέρεται στην υπερβολική χρήση εφαρμογών που προκαλεί ψυχική δυσφορία ή επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητα του ατόμου.
Ο Andreas Oelker, επικεφαλής της έρευνας και υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Ντούισμπουργκ-Έσεν, τόνισε ότι το στρες και η αρνητική διάθεση ενισχύουν την τάση να καταφεύγει κάποιος στο διαδίκτυο. Ωστόσο, αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: η προβληματική χρήση του διαδικτύου επιδεινώνει περαιτέρω αυτά τα συναισθήματα.
Οι συνέπειες της υπερβολικής χρήσης οθονών
Τα ευρήματα της μελέτης, όπως αναφέρουν ειδικοί στο CNN, δεν είναι ιδιαίτερα εκπληκτικά, καθώς είναι ήδη γνωστό ότι η υπερβολική παραμονή μπροστά σε οθόνες μπορεί να μειώσει την ευτυχία των ανθρώπων. Η συνεχής κύλιση στην οθόνη συνήθως οδηγεί σε σωματική αδράνεια, κάτι που είναι απαραίτητο για τη σωματική και ψυχική υγεία. Επιπλέον, η παρατεταμένη παρακολούθηση οθονών, ειδικά από κοντινές αποστάσεις όπως στο κινητό, προκαλεί έντονη διέγερση και μπορεί να αφήσει τους ανθρώπους εξαντλημένους.
Επίσης, η εναλλαγή μεταξύ πολλών δραστηριοτήτων, όπως η ταυτόχρονη απάντηση σε μηνύματα και η κύλιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι εξαιρετικά κουραστική. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ότι υστερούν όταν συγκρίνουν τη ζωή τους με τις επεξεργασμένες εικόνες που δημοσιεύουν άλλοι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι ουσιαστικές σχέσεις, που είναι απαραίτητες για την υγεία και ευημερία μας, καλλιεργούνται καλύτερα μέσω προσωπικής επαφής και όχι μόνο διαδικτυακά.
Αναγνωρίστε τα ερεθίσματα και αντιμετωπίστε την εξάρτηση
Η έρευνα υποδεικνύει ότι η προβληματική χρήση του διαδικτύου έχει ομοιότητες με τις διατροφικές διαταραχές και τις εξαρτήσεις, σύμφωνα με την Parin Kamdar, αδειοδοτημένη κλινική ψυχολόγο στο Πρίνστον του Νιου Τζέρσεϊ. Αυτό καθιστά το πρόβλημα δύσκολο στην αντιμετώπισή του, καθώς οι παρορμήσεις για χρήση του διαδικτύου συχνά λειτουργούν σε υποσυνείδητο επίπεδο.
Ένα σημαντικό πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσετε τα ερεθίσματα που σας οδηγούν στη χρήση του διαδικτύου. Μήπως καταφεύγετε στο κινητό σας μετά από μια αγχωτική συζήτηση; Όταν αναγνωρίζετε τη στιγμή που εμφανίζεται η παρόρμηση, μπορείτε να αντισταθείτε πιο αποτελεσματικά.
Στρατηγικές για να μειώσετε την εξάρτηση από το διαδίκτυο
Όταν νιώθετε την ανάγκη να μπείτε στο διαδίκτυο για να διαχειριστείτε άγχη ή δυσάρεστα συναισθήματα, προσπαθήστε να περιμένετε πέντε λεπτά πριν το κάνετε. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, μπορείτε να κάνετε διατάσεις, να ακούσετε μουσική ή να εφαρμόσετε τεχνικές χαλάρωσης. Κάθε φορά που επανεμφανίζεται ο πειρασμός, προσθέστε πέντε λεπτά αναμονής.
Μια άλλη στρατηγική είναι να προγραμματίσετε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους χωρίς οθόνες. Για παράδειγμα, μπορείτε να κλείσετε το internet για μια ημέρα και να απολαύσετε έναν περίπατο ή να παίξετε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι με την οικογένειά σας. Η απομάκρυνση από τις οθόνες φαίνεται να συνδέεται με μεγαλύτερη ευτυχία, καθώς γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικοί που κατάφεραν να περιορίσουν την παρουσία τους μπροστά σε οθόνες αναφέρουν ότι αισθάνονται πιο ευτυχισμένοι, έχοντας περισσότερο χρόνο για δραστηριότητες που τους φέρνουν χαρά.