Η Μάρθα Λίλαρντ, η τελευταία ασθενής στις Ηνωμένες Πολιτείες που ζούσε με τη βοήθεια του λεγόμενου «σιδερένιου πνεύμονα», άφησε την τελευταία της πνοή στα τέλη του προηγούμενου μήνα σε ηλικία 78 ετών. Η ζωή της ήταν γεμάτη από προκλήσεις εξαιτίας των επιπτώσεων της πολιομυελίτιδας, ωστόσο ποτέ δεν επέτρεψε στην ασθένεια να καθορίσει την καθημερινότητά της.
Η Λίλαρντ περνούσε πολλές ώρες μέσα σε αυτή τη μεγάλη μεταλλική συσκευή, ωστόσο οδηγούσε ειδικά διαμορφωμένο αυτοκίνητο, ζωγράφιζε και φρόντιζε τους αγαπημένους της λαγωνικούς Μπιγκλ. Όπως δήλωσε η μικρότερη αδελφή της, Σίντι ΜακΒέι, «Η Μάρθα ήταν απίστευτα ανθεκτική. Πάντα έβρισκε έναν τρόπο να τα καταφέρνει ή προσαρμοζόταν στις συνθήκες».
Αιτία θανάτου και η επίδραση της Covid-19
Η επίσημη αιτία θανάτου της Μάρθα καταγράφηκε ως μεταπολιομυελιτιδικό σύνδρομο και χρόνια πνευμονική ανεπάρκεια. Ωστόσο, η Σίντι ΜακΒέι εκτιμά ότι οι επιπτώσεις της μακράς Covid-19 είχαν καθοριστικό ρόλο στην κατάσταση της υγείας της.
Ο «σιδερένιος πνεύμονας» λειτουργεί με σύστημα αρνητικής πίεσης, αφαιρώντας τον αέρα από τον μεταλλικό κύλινδρο και δημιουργώντας κενό γύρω από το σώμα του ασθενούς. Αυτό αναγκάζει τους πνεύμονες να διασταλούν και να εισπνεύσουν αέρα, ενώ η επιστροφή του αέρα στον θάλαμο επιτρέπει την εκπνοή. Κατά την κορύφωση της επιδημίας πολιομυελίτιδας τη δεκαετία του 1950, χιλιάδες άνθρωποι εξαρτώνταν από αυτή τη συσκευή για να επιβιώσουν, με τη Λίλαρντ να τη χρησιμοποιεί επί 73 χρόνια.
Η διάγνωση και η προσαρμογή της οικογένειας
Η Μάρθα διαγνώστηκε με πολιομυελίτιδα όταν ήταν μόλις πέντε ετών, σε μια εποχή που η ασθένεια προκαλούσε μεγάλη ανησυχία. Η Σίντι ΜακΒέι θυμάται ότι η Μάρθα ξύπνησε ένα πρωί και δεν μπορούσε να σηκώσει το κεφάλι της από το μαξιλάρι, κατανοώντας αμέσως ότι είχε πολιομυελίτιδα.
Μετά τη νοσηλεία της, ακολούθησε ένα εντατικό πρόγραμμα αποκατάστασης, προσπαθώντας να διατηρήσει τη μυϊκή της δύναμη. Η οικογένειά της προσαρμόστηκε για να της εξασφαλίσει μια όσο το δυνατόν πιο φυσιολογική ζωή. Ο θείος και ο παππούς της κατασκεύασαν έναν ειδικό μηχανισμό για να μπορεί να μπαίνει και να βγαίνει μόνη της από τον «σιδερένιο πνεύμονα».
Καλλιτεχνική φύση και προσωπική ζωή
Η Σίντι ΜακΒέι περιγράφει την αδελφή της ως καλλιτέχνιδα με έντονη πνευματική περιέργεια. Δημιουργούσε λεπτομερείς πίνακες τοπίων και περνούσε χρόνο αλληλεπιδρώντας με την ψηφιακή βοηθό Alexa. Τα τελευταία 20 χρόνια της ζωής της είχε σύντροφο τον Μπάχα Σάλεχ, με τον οποίο παντρεύτηκαν τον Φεβρουάριο, λίγους μήνες πριν από τον θάνατό της.
Η Μάρθα Λίλαρντ πέθανε στις 26 Ιουνίου.
Η πολιομυελίτιδα και οι σημερινοί φόβοι
Η πολιομυελίτιδα είχε σοβαρές συνέπειες κυρίως στα παιδιά, προκαλώντας αναπηρίες και θανάτους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μία στις 200 λοιμώξεις οδηγεί σε μη αναστρέψιμη παράλυση, με ποσοστό θνησιμότητας 5% έως 10% για τους ασθενείς που παραλύουν.
Το πρώτο εμβόλιο κατά της πολιομυελίτιδας κυκλοφόρησε το 1955, και η νόσος θεωρήθηκε ότι εξαλείφθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1979. Ωστόσο, σήμερα παρατηρείται διστακτικότητα απέναντι στα εμβόλια, με στελέχη της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να προτείνουν ότι ο εμβολιασμός θα πρέπει να είναι προαιρετικός.
Ο πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για τις Πρακτικές Ανοσοποίησης (ACIP) των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), Κερκ Μίλχοαν, είχε δηλώσει νωρίτερα μέσα στη χρονιά ότι ο εμβολιασμός κατά της πολιομυελίτιδας θα μπορούσε να είναι προαιρετικός.