Πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν είναι φυσιολογικό το γεγονός ότι τα παιδιά τους μιλούν μόνα τους. Σύμφωνα με παιδοψυχολόγους, αυτή η συνήθεια είναι συνηθισμένη και δεν πρέπει να προκαλεί ανησυχία. Συνήθως, η «αυτο-ομιλία» φτάνει στο αποκορύφωμά της μεταξύ τριών και πέντε ετών, αν και μπορεί να συνεχιστεί και αργότερα. Παρ’ όλα αυτά, οι γονείς συχνά εκφράζουν ανησυχίες για αυτό το φαινόμενο.
Γιατί τα παιδιά μιλούν μόνα τους;
Τα παιδιά χρησιμοποιούν την αυτο-ομιλία για να εξερευνήσουν τον κόσμο γύρω τους και να εξασκήσουν τη γλώσσα τους. Με αυτόν τον τρόπο, παίζουν ρόλους και καθοδηγούν τον εαυτό τους σε διάφορες δραστηριότητες. Για παράδειγμα, μπορεί να μιλούν στον εαυτό τους ενώ φορούν τα παπούτσια τους ή να αφηγούνται τις εμπειρίες τους σε λούτρινα ζωάκια πριν τον ύπνο. Συχνά, επαναλαμβάνουν φράσεις που έχουν ακούσει από γονείς ή φροντιστές, όπως: “Μη φοβάσαι το σκοτάδι. Δεν πειράζει, θα σε αγκαλιάσω”.
Οφέλη της ιδιωτικής ομιλίας
Η ιδιωτική ομιλία μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την αυτορρύθμιση των παιδιών, τα κίνητρά τους, τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά που μιλούν στον εαυτό τους κατά την εκτέλεση μιας δραστηριότητας είναι πιο ικανά να ελέγχουν τη συμπεριφορά και τα συναισθήματά τους σε δύσκολες καταστάσεις. Ο Ρώσος ψυχολόγος Lev Vygotsky, ο οποίος μελέτησε την ιδιωτική ομιλία στις αρχές του 20ού αιώνα, την περιέγραψε ως μεταβατικό στάδιο ανάμεσα στην κοινωνική ομιλία και την «εσωτερική» ομιλία. Ο Adam Winsler, καθηγητής στο George Mason University στη Βιρτζίνια, διαπίστωσε ότι τα πεντάχρονα παιδιά επιτυγχάνουν καλύτερα σε κινητικές δραστηριότητες όταν μιλούν δυνατά στον εαυτό τους.
Πώς να αντιδράσετε
Οι ειδικοί προτείνουν να μην προσπαθείτε να σταματήσετε την ιδιωτική ομιλία, καθώς αυτή είναι ωφέλιμη για την συναισθηματική και νοητική ανάπτυξη των παιδιών. Όταν παρατηρείτε το παιδί σας να μιλά στα λούτρινα ζωάκια του και να παίζει ρόλους, είναι καλύτερο να αντιδράσετε παιχνιδιάρικα. Για παράδειγμα, μπορείτε να συμμετάσχετε στο παιχνίδι ρωτώντας: «Να πούμε στην κουκλίτσα ότι ήρθε η ώρα να πάμε για ύπνο;».
Γιατί κάποια παιδιά το κάνουν περισσότερο;
Μια μελέτη της Day το 2018 αποκάλυψε ότι τα παιδιά χρησιμοποιούν λιγότερο την ιδιωτική ομιλία όταν οι γονείς τους είναι υπερβολικά κατευθυντικοί και παρεμβαίνουν έντονα στο παιχνίδι τους. Η αυτο-ομιλία σχετίζεται επίσης με την προσωπικότητα του παιδιού και επηρεάζεται από την εκφραστικότητα των γονιών, καθώς και από τις ευκαιρίες που έχει το παιδί να αλληλεπιδρά με άλλους.
Πότε χρειάζεται προσοχή
Αν και η αυτο-ομιλία είναι συνήθως φυσιολογική, μπορεί να παρατηρηθεί ότι παιδιά με συγκεκριμένες συμπεριφορικές δυσκολίες, όπως η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, μιλούν στον εαυτό τους περισσότερο. Ωστόσο, η αυτο-ομιλία από μόνη της δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Τα περισσότερα παιδιά θα την ξεπεράσουν καθώς μεγαλώνουν. Αν παρατηρήσετε ξαφνική αύξηση στην αυτο-ομιλία, ειδικά μετά από ένα τραυματικό γεγονός ή αν αυτή οδηγεί σε κοινωνική απομόνωση, είναι καλό να συμβουλευτείτε έναν οικογενειακό γιατρό ή ψυχολόγο.
Είναι ενδιαφέρον ότι και πολλοί ενήλικες χρησιμοποιούν την αυτο-ομιλία για να λύσουν προβλήματα ή να οργανώσουν τις σκέψεις τους, γεγονός που υποδηλώνει ότι αυτή η πρακτική μπορεί να είναι ωφέλιμη ανεξαρτήτως ηλικίας.