«Γιατρέ, δεν αναγνωρίζω τον εαυτό μου… δεν ξέρω τι μου συμβαίνει… έχω πολλά νεύρα, δεν έχω κέφι για τίποτα, φωνάζω συνέχεια με το παραμικρό στο σπίτι. Νομίζω έχω κατάθλιψη… τελευταία δεν θυμάμαι και δεν μπορώ να συγκεντρωθώ..» Αυτές οι δηλώσεις είναι συχνές και αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα που βιώνουν πολλές γυναίκες κατά την εμμηνόπαυση. Όπως δείχνουν τα στοιχεία, οι περισσότερες γυναίκες εμφανίζουν:
- Απότομες εναλλαγές διάθεσης σε σύντομο χρονικό διάστημα - Άγχος που δεν ανταποκρίνεται στα ερεθίσματα και ευερεθιστότητα - Κόπωση και έλλειψη κινήτρου - Δυσκολίες στη συγκέντρωση και «θόλωση» (“Brain Fog”) - Διαταραχές ύπνου - Κακή διάθεση, που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθεί σε κατάθλιψη
Αυτά τα συμπτώματα προκύπτουν κυρίως από τη μείωση των οιστρογόνων, των ορμονών που παράγονται από τις ωοθήκες και που παίζουν κρίσιμο ρόλο σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένων των ψυχολογικών.
Ο ρόλος των οιστρογόνων στην ψυχική υγεία
Τα οιστρογόνα λειτουργούν ως «φυσικό αντικαταθλιπτικό», ενισχύοντας την παραγωγή και δράση της σεροτονίνης, ενώ παράλληλα αναστέλλουν την διάσπασή της. Επίσης, προάγουν την παραγωγή ντοπαμίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που σχετίζεται με το κίνητρο και την ενεργοποίηση.
Η σεροτονίνη, που επηρεάζει τη διάθεση, μειώνει το άγχος και την συναισθηματική αστάθεια. Αξιοσημείωτο είναι ότι η μείωση των οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση οδηγεί σε δραματική πτώση των επιπέδων της σεροτονίνης, προκαλώντας όλα τα παραπάνω συμπτώματα. Η έλλειψη σεροτονίνης μπορεί επίσης να συμβάλλει σε διαταραχές ύπνου, όπως η αϋπνία.
Η καθημερινότητα της γυναίκας στην εμμηνόπαυση
Η εμμηνόπαυση βρίσκει πολλές γυναίκες σε μια περίοδο όπου οι απαιτήσεις της καθημερινότητας είναι αυξημένες. Είτε πρόκειται για τις υποχρεώσεις στο σπίτι με εφήβους, είτε για την καριέρα τους που βρίσκεται σε άνθιση, οι πιέσεις αυτές μπορούν να εντείνουν την ψυχολογική επιβάρυνση και αστάθεια.
Στρατηγικές για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων
Η εμμηνόπαυση μπορεί να αποτελέσει μια νέα φάση στη ζωή που να μετατραπεί σε θετική εμπειρία με απλά βήματα και τη βοήθεια ειδικών. Ακολουθούν ορισμένες προτάσεις:
- **Χρόνος για τον εαυτό σας**: Η περιποίηση και η κοινωνικοποίηση με φίλους μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ψυχολογία σας. - **Φυσική δραστηριότητα**: Ενσωματώστε τη σωματική άσκηση στην καθημερινότητά σας. Ιδιαίτερα ευεργετική είναι η μυϊκή ενδυνάμωση με βάρη, το περπάτημα και το πιλάτες. Αποφύγετε την υψηλής έντασης άσκηση, καθώς μπορεί να αυξήσει την κορτιζόλη και να επιβαρύνει τις αρθρώσεις. - **Σωστή διατροφή**: Η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους είναι κρίσιμη. - **Συμπληρώματα διατροφής**: Σκευάσματα με φυτικά οιστρογόνα, όπως το Floja night® 8PN, μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση από τις εξάψεις, τις νυκτερινές εφιδρώσεις και τις διαταραχές διάθεσης.
Η γνώση και η ενημέρωση σχετικά με την εμμηνόπαυση είναι σημαντικές. Όλα τα συμπτώματα είναι διαχειρίσιμα, αρκεί να διατηρούμε θετική ψυχολογία και να αναζητούμε την κατάλληλη υποστήριξη.
**Μαριλία Νικολαΐδου MD, MSc** Μαιευτήρας Χειρουργός-Γυναικολόγος Επιμελήτρια Τμήματος Εξειδικευμένης Αντιμετώπισης Διεισδυτικού Πλακούντα, ΙΑΣΩ