Η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον τις τρέχουσες κλινικές μελέτες που στοχεύουν στην ανακάλυψη βιοδεικτών ικανών να προβλέψουν την ανταπόκριση των ασθενών στις θεραπείες κατά της παχυσαρκίας. Αυτοί οι βιοδείκτες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην εκτίμηση αν η απώλεια βάρους αφορά κυρίως λίπος ή μυϊκή μάζα.
Η σημασία της εξατομικευμένης προσέγγισης
Σύμφωνα με την Γενική Ιατρό και συνεργάτη της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Ευανθία Παπαγεωργίου, ένα ποσοστό ασθενών, περίπου 10-20%, εμφανίζει ελάχιστη ή και μηδενική απώλεια βάρους. Αυτή η κατάσταση οφείλεται σε πολυάριθμους παράγοντες, όπως οι νευροορμονικοί μηχανισμοί και οι γενετικοί παράγοντες. «Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κλινικά καθιερωμένος βιοδείκτης που να δρα προγνωστικά», σημειώνει η κ. Παπαγεωργίου. Στην κλινική πράξη, χρησιμοποιούνται συσκευές που μετρούν τη σύσταση του σώματος, όπως το ποσοστό λίπους και μυϊκής μάζας, προκειμένου να εκτιμηθεί η αντίσταση στην ινσουλίνη.
Σημαντικά βήματα για την αναγνώριση της παχυσαρκίας
Το πρώτο βήμα για κάποιον που αναγνωρίζει ότι πάσχει από παχυσαρκία είναι να απευθυνθεί σε έναν εξειδικευμένο γιατρό. «Η παχυσαρκία είναι νόσος και απαιτεί εξατομικευμένη διαχείριση», αναφέρει η κ. Παπαγεωργίου. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει εργαστηριακές και απεικονιστικές εξετάσεις, καθώς και την υποχρεωτική ακολουθία διατροφής και άσκησης. Η φαρμακευτική αγωγή από μόνη της δεν είναι αρκετή.
Συχνά λάθη ασθενών
Πολλά είναι τα λάθη που κάνουν οι ασθενείς, όπως η μη τήρηση της διατροφής και της άσκησης ή η αυτοδιάγνωση και αυτορρύθμιση της φαρμακευτικής αγωγής. «Οι ασθενείς επηρεάζονται από αναρτήσεις στα social media ή από εκπομπές που δεν έχουν επιστημονικό υπόβαθρο», υπογραμμίζει η κ. Παπαγεωργίου.
Διαφορές μεταξύ φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας
Τα περισσότερα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ανήκουν στην κατηγορία των αγωνιστών GLP1 και έχουν παρόμοιο μηχανισμό δράσης. Ωστόσο, υπάρχουν διαφορές ανάμεσα τους που καθιστούν την εξατομίκευση αναγκαία. Για παράδειγμα, ένα από τα φάρμακα έχει εγκριθεί για χρήση σε παιδιά κάτω των 12 ετών, ενώ κάποια άλλα μπορεί να προκαλούν περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Παιδιά και φαρμακευτική αγωγή
Τα παιδιά που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή κατά της παχυσαρκίας παίρνουν την ίδια δόση με τους ενήλικες και παρουσιάζουν παρόμοιες παρενέργειες. Η σεμαγλουτίδη έχει λάβει έγκριση από τον FDA, τον ΕΜΑ και τον ΕΟΦ για παιδιά άνω των 12 ετών που είναι παχύσαρκα ή υπέρβαρα και έχουν συννοσηρότητες.
Η αντίσταση στην θεραπεία
Ένα ποσοστό ασθενών που κυμαίνεται μεταξύ 10-20% δεν ανταποκρίνεται στις θεραπείες, κυρίως λόγω πολυπαραγοντικών αιτίων, όπως η μειωμένη ευαισθησία στους υποδοχείς των GLP1 αγωνιστών ή η σοβαρή ινσουλινοαντίσταση. Η κ. Παπαγεωργίου επισημαίνει ότι η μη επίτευξη της θεραπευτικής δόσης, λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών όπως ναυτία και έμετοι, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε πρόωρη διακοπή της αγωγής.
Η κατανόηση της παχυσαρκίας ως νόσου και η σημασία της σωστής ιατρικής παρακολούθησης είναι κρίσιμες για την αποτελεσματικότητα των θεραπειών. Η μελέτη βιοδεικτών και η εξατομικευμένη προσέγγιση υπογραμμίζουν την ανάγκη για επιστημονική τεκμηρίωση στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, προκειμένου να επιτευχθούν καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς.