Η στοματική υγεία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της συνολικής υγείας του ανθρώπου. Ωστόσο, πολλοί Έλληνες προγραμματίζουν την επίσκεψή τους στον οδοντίατρο κυρίως όταν προκύψει κάποιο πρόβλημα. Για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτή τη στάση, ο οδοντίατρος και προσθετολόγος Δημήτρης Ιγνατίου, από την Οδοντιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, εξηγεί τη σχέση των Ελλήνων με τον οδοντίατρο, τη σημασία της πρόληψης, καθώς και τον φόβο που μπορεί να προκαλεί η καρέκλα του οδοντίατρου.
Συχνότητα επισκέψεων στον οδοντίατρο
Σύμφωνα με τον κ. Ιγνατίου, οι Έλληνες επισκέπτονται τον οδοντίατρο περίπου μία φορά τον χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι ασθενείς δεν πηγαίνουν για προληπτικούς λόγους, αλλά μόνο όταν προκύψει κάποιο πρόβλημα. «Περίπου το 80% των ασθενών έρχεται όταν έχει ανάγκη, γεγονός που καταδεικνύει την έλλειψη προληπτικής φροντίδας», σημειώνει ο ειδικός.
Πρόληψη και αλλαγές στις συνήθειες
Εκείνο που παρατηρεί ο κ. Ιγνατίου είναι ότι οι νεότεροι ασθενείς δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την πρόληψη. «Τα τελευταία χρόνια, οι νέοι ακολουθούν πιο πιστά τα προγράμματα περιοδικών επανεξετάσεων που προτείνουν οι οδοντίατροι», αναφέρει. Αυτό είναι θετικό, καθώς αποσκοπεί στην έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση προβλημάτων, προτού αυτά ενταθούν.
Ωστόσο, υπάρχει ακόμα ένα ποσοστό μεγαλύτερων ασθενών που επισκέπτονται τον οδοντίατρο μόνο όταν προκύψει επείγουσα ανάγκη. «Αυτό συμβαίνει γιατί πολλοί ασθενείς δεν κατανοούν τη σημασία της προληπτικής φροντίδας και πιστεύουν ότι θα πάνε μόνο όταν πονέσουν», προσθέτει.
Αλλαγές μετά την πανδημία
Ο κ. Ιγνατίου παρατηρεί ότι μετά την πανδημία του COVID-19, οι Έλληνες φαίνεται να επισκέπτονται πιο τακτικά τον οδοντίατρο, παρά τις ανησυχίες τους. «Είναι μια θετική εξέλιξη, αν και η φοβία παραμένει», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι η επαφή με τον οδοντίατρο μπορεί να προκαλεί άγχος ή ακόμη και μικροβιοφοβία.
Διαφορές μεταξύ ηλικιακών ομάδων
Η διαφορά ανάμεσα στις νεότερες και τις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες είναι σαφής. Οι νεότεροι ασθενείς είναι πιο ευαισθητοποιημένοι σχετικά με την πρόληψη, ενώ οι μεγαλύτεροι δυσκολεύονται να αποδεχτούν τη θεραπεία χωρίς πόνο. «Ο φόβος της καρέκλας και η νοοτροπία 'θα πάω όταν πονέσω' είναι ακόμη έντονα χαρακτηριστικά», αναφέρει ο ειδικός.
Συσχετισμός στοματικής υγείας και συστηματικών παθήσεων
Η στοματική υγεία δεν προκαλεί άμεσα συστηματικές παθήσεις, αλλά μπορεί να επιδεινώσει υπάρχουσες καταστάσεις, όπως καρδιοαναπνευστικά προβλήματα. «Μικρόβια από φλεγμονές στη στοματική κοιλότητα μπορούν να επιβαρύνουν την κατάσταση άλλων ασθενειών», επισημαίνει ο κ. Ιγνατίου.
Οικονομικό κόστος και ασφαλιστική κάλυψη
Το κόστος της οδοντιατρικής φροντίδας αποτελεί ανασταλτικός παράγοντας για πολλούς ασθενείς. «Η οδοντιατρική περίθαλψη είναι συχνά πιο δαπανηρή σε σύγκριση με άλλες ιατρικές ειδικότητες», προσθέτει ο κ. Ιγνατίου. Η ασφαλιστική κάλυψη επίσης παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς ελάχιστοι ασθενείς έχουν πρόσβαση σε ταμεία που να καλύπτουν ουσιαστικά τις οδοντιατρικές ανάγκες τους.
Η σχέση των Ελλήνων με την οδοντιατρική φροντίδα αναδεικνύει αρκετές προκλήσεις, όπως η ανάγκη προληπτικής φροντίδας και η επίδραση του φόβου και του κόστους στην υγειονομική τους συμπεριφορά. Η αύξηση της ευαισθητοποίησης μεταξύ των νεότερων ηλικιών είναι ενθαρρυντική, αλλά απαιτείται μια συνολική προσέγγιση ώστε να αλλάξει η νοοτροπία των μεγαλύτερων ασθενών και να ενισχυθεί η πρόληψη.