Οι έγκυες που καταναλώνουν καφεΐνη –έστω μια κούπα την ημέρα– διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να φέρουν στον κόσμο ένα ελλιποβαρές μωρό, προειδοποιούν οι ερευνητές. Τα νέα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό British Medical Journal (BMJ) συνέδεσαν επίσης οποιαδήποτε πηγή καφεΐνης, συμπεριλαμβανομένου του τσαγιού, των προϊόντων τύπου cola, της σοκολάτας και μερικών συνταγογραφούμενων φαρμάκων με τη σχετικώς αργή ανάπτυξη του εμβρύου.
Τα ευρήματα είναι τα πιο πρόσφατα στα ολοένα αυξανόμενα αποδεικτικά στοιχεία που δείχνουν ότι η ποσότητα καφεΐνης που καταναλώνει ένα άτομο μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο στην υγεία του, ιδιαιτέρως δε όταν πρόκειται για μια έγκυο.
Προβλήματα υγείας
Τον Ιανουάριο, Αμερικανοί ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι έγκυες που πίνουν δύο ή περισσότερα φλιτζάνια καφέ ημερησίως έχουν διπλάσιο κίνδυνο αποβολής σε σύγκριση με γυναίκες, οι οποίες αποφεύγουν την καφεΐνη.
Μωρά που γεννιούνται με μικρό βάρος έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν μια σειρά προβλημάτων υγείας όταν προχωρήσουν σε μεγαλύτερες ηλικίες, όπως υψηλή πίεση του αίματος, διαβήτη και καρδιακών επιπλοκών.
Στη μελέτη διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες, οι οποίες έπιναν ένα έως δύο φλιτζάνια καφέ ημερησίως (μεταξύ 100 έως 199 mg) διέτρεχαν κατά 20% αυξημένο κίνδυνο να φέρουν στον κόσμο μωρό με χαμηλό βάρος. Οι γυναίκες αυτές συγκρίθηκαν με γυναίκες, οι οποίες κατανάλωναν ποσότητα καφέ μικρότερη από 100mg ημερησίως.
«Η κατανάλωση καφεΐνης κατά την εγκυμοσύνη συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο περιορισμού της ανάπτυξης του εμβρύου και αυτός ο συσχετισμός συνεχίστηκε καθ’όλη την εγκυμοσύνη», έγραψαν ο δρ. Justin Konje στο Πανεπιστήμιο Leicester στη Βρετανία και οι συνεργάτες του. «Λογική συμβουλή θα ήταν να περιοριστεί δραστικά η λήψη καφεΐνης πριν από τη σύλληψη και σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης».
Ο δρ. Konje και η ομάδα του –που συμπεριέλαβε ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Leeds– εξέτασαν 2.645 γυναίκες με μέσον όρο ηλικίας 30 ετών, οι οποίες διήνυαν την 8η έως 12η εβδομάδα της κύησής τους. Οι γυναίκες είπαν ότι κατά μέσον όρο κατανάλωναν 159 mg καφεΐνης κατά την εγκυμοσύνη τους, δηλαδή ποσότητα χαμηλότερη από τα νέα συνιστώμενα όρια, στη Βρετανία, που είναι 200 mg.
Περιορισμός
Η πιθανότητα να αποκτήσει μια γυναίκα μωρό με χαμηλό βάρος αυξήθηκε στο 50% για τις γυναίκες που κατανάλωναν μεταξύ 200 mg και 299 mg ημερησίως, δηλαδή δύο έως τρία φλιτζάνια καφέ.
Ο αντίκτυπος ήταν περίπου ίδιος όπως με τη λήψη αλκοόλης, διαπίστωσαν οι ερευνητές. Ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να αποδειχθούν βλαβερές, αλλά ο δρ Konje είπε ότι η καλύτερη συμβουλή είναι να περιοριστεί η κατανάλωση της καφεΐνης κάτω από 100 mg την ημέρα.
Ψάρια στις εγκυμονούσες
Εδώ και πολλά χρόνια, σε έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες απευθυνόταν προειδοπoίηση για περιορισμό της ποσότητας ψαριών που κατανάλωναν, επειδή πολλά είδη θαλασσινών ενδεχομένως περιέχουν υψηλά επίπεδα υδραργύρου, ο οποίος εκθέτει σε κινδύνους το νεογέννητο και το έμβρυο. Πολύ πρόσφατα όμως, μια ομάδα υγείας αμφισβήτησε τα δεδομένα, συμβουλεύοντας τις έγκυες και θηλάζουσες μητέρες να καταναλώνουν περισσότερα ψάρια για να εξασφαλίσουν τη βέλτιστη ανάπτυξη των εγκεφάλων των νεογνών.
Πολλές εγκυμονούσες, φοβούμενες τη μόλυνση με υδράργυρο, αποφεύγουν εξ ολοκλήρου τις θαλασσινές τροφές. Αυτό όμως θα μπορούσε στην πραγματικότητα να βλάψει τα νεογέννητα, σύμφωνα με μερικούς επιστήμονες. Σε γενικές γραμμές, η FDA (Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων) συμβουλεύει τις έγκυες να περιορίσουν την εβδομαδιαία κατανάλωση ψαριών σε 340 γραμμάρια την εβδομάδα. Μια νεότερη σύσταση προέρχεται από τη συνεργασία των Εθνικών Υγιών Μητέρων και Υγιών Μωρών, μια μη κερδοσκοπική ομάδα που εστιάζει το ενδιαφέρον της σε θέματα υγείας στην παιδική ηλικία. Οι επιστημονικοί σύμβουλοι αυτής της ομάδας, λοιπόν, λένε ότι έγκυες γυναίκες και θηλάζουσες μητέρες πρέπει να καταναλώνουν τουλάχιστον 340 γραμμάρια ψαριών την εβδομάδα.
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα
Αν και με αμφότερες τις συστάσεις αναγνωρίζεται ότι οι έγκυες μπορούν ασφαλώς να καταναλώνουν περίπου δύο μερίδες την εβδομάδα, οι φόβοι για μολύνσεις με υδράργυρο των θαλασσινών τροφών οδήγησαν πολλές έγκυες στο σημείο να αποφεύγουν την ψαροφαγία. Και ιδού το αίνιγμα: ένας μεγάλος αριθμός μελετών δείχνει ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία απαντώνται κυρίως σε ψάρια, είναι σημαντικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου των εμβρύων και των νεογέννητων.
Εφέτος, μια ανακοίνωση στο ιατρικό περιοδικό Lancet ανέφερε ότι οι γυναίκες, οι οποίες είχαν καταναλώσει περισσότερα από 340 γραμμάρια ψαριών την εβδομάδα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, έφεραν στον κόσμο παιδιά καλύτερα ανεπτυγμένα και εξυπνότερα.
«Το πραγματικό πρόβλημα είναι οι γυναίκες, οι οποίες παραλείπουν εντελώς να καταναλώνουν ψάρια», είπε η Judy Meehan, εκτελεστική διευθύντρια των Εθνικών Υγιών Μητέρων και του Συνασπισμού Υγιών Νηπίων, των ΗΠΑ. «Το να καταναλώνουν 340 γραμμάρια θαλασσινών τροφών εβδομαδιαίως αποτελεί μια ασφαλή και έξυπνη κίνηση και ουδείς πρέπει να την αμφισβητεί».
Σε μια πρόσφατη ανακοίνωση στο περιοδικό της Αμερικανικής Ιατρικής Ενωσης τονιζόταν ότι τα οφέλη για την υγεία είναι μεγαλύτερα από τα λιπαρά ψάρια –όπως ο σολομός, η ρέγκα και οι σαρδέλες– τα οποία γενικώς είναι φτωχότερα σε περιεκτικότητα σε υδράργυρο. Από τα ψάρια προς αποφυγήν είναι ο… καρχαρίας, ο ξιφίας και το βασιλικό σκουμπρί.