Οπως πολλοί γονείς ξέρουν καλά, οι μολύνσεις στα αυτιά είναι η μάστιγα της πρώιμης παιδικής ηλικίας που προκαλούν πόνο στους μικρούς της οικογένειας και νύχτες χωρίς ύπνο στις οικογένειες. Οι προσπάθειες για ταχεία ανακούφιση είναι η αιτία που οι μολύνσεις των αυτιών έχουν παραδοσιακά «υπερδιαγνωστεί» και «υπερθεραπευτεί». Οι γιατροί συνεχίζουν να γράφουν εκατομμύρια συνταγών για αντιβιοτικά για την οξεία ωτίτιδα του μέσου ωτός (acute otitis media), όπως είναι γνωστή η πάθηση ιατρικώς, παρότι ο οργανισμός για την Ερευνα και την Ποιότητα της φροντίδας για την Υγεία έχει χαρακτηρίσει θλιβερή την έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων για τη χρησιμοποίησή τους. Σε πολλές περιπτώσεις τα φάρμακα μπορούν να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό, οδηγούν σε παρενέργειες, αντοχή στα αντιβιοτικά και κύκλους μολύνσεων που είναι δύσκολο να θεραπευθούν και υποτροπιάζουν.
Για να αμβλυνθούν αυτές οι ανησυχίες, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής και η Αμερικανική Ακαδημία των Οικογενειακών Ιατρών εξέδωσαν από κοινού δήλωση το 2004 συμβουλεύοντας τους γιατρούς για το πότε πρέπει να θεραπεύουν με αντιβιοτικά και πότε να προσεγγίζουν το πρόβλημα ήπια περιμένοντας και παρατηρώντας με βάση την υγεία του παιδιού και τα συμπτώματά του.
Περίπλοκη διάγνωση
Ενας λόγος, εξαιτίας του οποίου οι μολύνσεις των αυτιών υπερδιαγιγνώσκονται είναι ότι είναι δύσκολο να ταυτοποιηθούν σε μικρά παιδιά, ειδικότερα όταν παρεμβάλλονται ουρλιαχτά πόνου... «Εχεις να κάνεις με ένα μικρό παιδί, μωρό, που ίσως πρωτοπερπατάει, στο οποίο το κανάλι του αυτιού είναι στενό και τείνει να φράσσεται με κερί, που πρέπει να αφαιρεθεί για να μπoρείς να δεις το τύμπανο του αυτιού του. Και αυτή η κίνηση είναι μια επίπονη εμπειρία», είπε ο δρ Jack Paradise, ομότιμος καθηγητής παιδιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ. Οι γιατροί τότε πρέπει να ερμηνεύσουν ποιες μπορεί να είναι οι λεπτές διαφορές μεταξύ ενός αυτιού με φλεγμονή και μιας αληθούς μόλυνσης του αυτιού. «Πολλοί, εάν όχι οι περισσότεροι γιατροί έχουν δυσκολία σ’ αυτή την περιοχή», είπε ο δρ Paradise αφού καλούνται να διακρίνουν μεταξύ μιας μόλυνσης και της δημιουργίας υγρού στο αυτί, μιας κατάστασης γνωστής ως otitis media with effusion ή της Ω.M.E. (ωτίτιδα του μέσου ωτός με εκροή). Επίμονο υγρό στο αυτί δεν δείχνει μόλυνση και δεν πρέπει να θεραπεύεται με αντιβιοτικά, αν και η κατάσταση μπορεί να προηγείται ή να έπεται μιας μόλυνσης στο αυτί, η οποία περιπλέκει τη διάγνωση ακόμη περισσότερο.
Ο δρ John Powers, βοηθός καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου George Washington, είπε ότι η «ωτίτιδα είναι ένα φαινόμενο πίεσης». Καθώς ο λάρυγγας φλεγμαίνει, ο στενός ευσταχιανός σωλήνας που συνδέει το λάρυγγα με το αυτί κλείνει, προκαλώντας συσσώρευση πίεσης και πόνο. Σε μιά ή δύο ημέρες η φλεγμονή τυπικώς κοπάζει, ο σωλήνας ανοίγει και ο πόνος εξαφανίζεται.
Πίεση και πόνος
Εως και το 90% των μολύνσεων στα αυτιά, οι βακτηριακές μολύνσεις θα καθαρίσουν από μόνες τους. Αν και αυτά τα βακτήρια δεν είναι τυπικώς βλαβερά, η εκκαθάριση της μόλυνσης ταχύτερα με αντιβιοτικά μπορεί να επισπεύσει την ανακούφιση του πόνου. Μια παράμετρος όμως, είναι παρενέργειες του φαρμάκου, όπως η ναυτία, το ερέθισμα στο στομάχι, η διάρροια και ακόμα σπανιότερο, οι αλλεργικές αντιδράσεις που απειλούν τη ζωή.
Πότε συνιστώνται
Οδηγίες ειδικού γιατρού μιλούν για χρήση αντιβιοτικών σε βρέφη μικρότερα των 6 μηνών με υποψίες μολύνσεων στα αυτιά, επειδή τo ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν είναι ανεπτυγμένο και υπάρχει μεγάλος κίνδυνος η μόλυνση να επεκταθεί. Τα αντιβιοτικά συνιστώνται για μεγαλύτερης ηλικίας παιδιά, από 6 μηνών μέχρι 2 ετών, εάν η οξεία ωτίτιδα του μέσου ωτός έχει επιβεβαιωθεί ή εάν ο πόνος είναι σοβαρός ή ο πυρετός υψηλός. Μεγαλύτερα παιδιά με σοβαρό πόνο και με επιβεβαιωμένη διάγνωση πρέπει επίσης να πάρουν αντιβιοτικά. Για όλα τα άλλα παιδιά η προσέγγιση, αναμονή και παρατήρηση είναι η καλύτερη επιλογή εκ μέρους του γιατρού.