Υγεία

Στέλνοντας λίγο σάλιο και 1.000 δολάρια προβλέπουν από τι θα αρρωστήσουμε!

madata.gr
10-12-07
«Η γενετική γίνεται προσωπική υπόθεση», διακηρύσσει η ιστοσελίδα της 23andΜe. Η καλιφορνέζικη εταιρεία προσφέρει στους ιδιώτες τη δυνατότητα να πληροφορηθούν, έναντι 1.000 δολαρίων, το περιεχόμενο του γενετικού τους κώδικα. Δύο άλλες ον-λάιν υπηρεσίες μπαίνουν επίσης σ΄ αυτή τη νέα αγορά.
Στέλνοντας ένα δείγμα σάλιου, πληροφορείσαι από ποιες ασθένειες κινδυνεύεις λόγω γενετικής προδιάθεσης, ποια είναι τα σωματικά χαρακτηριστικά σου ή ποιοι είναι οι πρόγονοί σου. Η εταιρεία «23andΜe» («23 κι εγώ») προσφέρει από τις 19 Νοεμβρίου μια υπηρεσία γενετικών αναλύσεων στο Ίντερνετ: έναντι 999 δολαρίων, προτείνει στους πελάτες της ένα τεστ DΝΑ που τους δείχνει από ποιες ασθένειες κινδυνεύουν εν δυνάμει, καθώς και την εθνική καταγωγή τους. Η εταιρεία αυτή, που έχει την έδρα της στο Μάουντεν Βιου (Καλιφόρνια) και χρηματοδοτείται από την Google και τον γίγαντα των βιοτεχνολογιών Genetech, είναι μεταξύ αυτών, λίγων ακόμη, που έχουν αρχίσει να προσφέρουν αναλύσεις του ανθρώπινου γονιδιώματος στο ευρύ κοινό. Η ισλανδική «deCΟDΕ Genetics» προτείνει από τις 17 Νοεμβρίου, έναντι 985 δολαρίων, μια παρόμοια υπηρεσία με την ονομασία «deCΟDΕme» («Αποκωδικοποίησέ με»), ενώ η «Νavigenics», μια επιχείρηση στο Ρέντγουντ Σορς (κοντά στο Σαν Φρανσίσκο), θα προτείνει στις αρχές του 2008 ένα τεστ έναντι 2.500 δολαρίων.
Κιτ δειγματοληψίας

Αφού εγγραφούν ον-λάιν στην «23andΜe», οι πελάτες λαμβάνουν δι΄ αλληλογραφίας ένα κιτ δειγματοληψίας σάλιου και στέλνουν το δείγμα πίσω στην εταιρεία. Τέσσερις έως έξι εβδομάδες μετά, τα αποτελέσματα τούς γνωστοποιούνται από την ιστοσελίδα της εταιρείας. Δείχνουν αν έχουν γονίδια που τους προδιαθέτουν για καρδιαγγειακές ασθένειες, ορισμένους καρκίνους, διαβήτη ή άλλες παθολογίες. Τα ατομικά γενετικά προφίλ που διαμορφώνονται με τον τρόπο αυτό μπορούν εξάλλου να συγκριθούν με αυτά συγγενών και να δημιουργηθεί ένα γενεαλογικό δένδρο. Η «23andΜe», το όνομα της οποίας παραπέμπει στα 23 ζεύγη χρωμοσωμάτων του ανθρώπινου γονιδιώματος, δημιουργήθηκε πριν από 18 μήνες από την Αν Βοϊτσίτσκι, ειδικό σε επενδύσεις στον τομέα της υγείας και σύζυγο του συνιδρυτή της Google Σέρτζι Μπριν, και την Λίντα Έιβι, η οποία έχει εργαστεί πολλά χρόνια στον τομέα της βιοφαρμακευτικής.
Αυτά τα νέα προσωπικά γενετικά τεστ δεν εξετάζουν ολόκληρο το ανθρώπινο γονιδίωμα, που αποτελείται από 3 δισ. βασικά ζεύγη DΝΑ. Κάτι τέτοιο θα κόστιζε γύρω στο ένα εκατομμύριο δολάρια. Η ανάλυση επικεντρώνεται σ΄ έναν περιορισμένο αριθμό σημείων του γονιδιώματος που είναι γνωστό ότι διαφέρουν από το ένα πρόσωπο στο άλλο. Τα τεστ της «23andΜe» αφορούν έτσι 600.000 από τα σημεία αυτά, που αποκαλούνται SΝΡ (single nucleotide polymorphisms, απλοί πολυμορφισμοί νουκλεοτιδίου). Η πραγματοποίησή τους ανατέθηκε στην εταιρεία Ιllumina του Σαν Ντιέγκο.
Θεωρητικά θα μπορούσε κάποιος να αναλύσει το DΝΑ ενός τρίτου, στέλνοντας δείγμα του σάλιου του που έχει πάρει εν αγνοία του. Όμως η Αν Βοϊτσίτσκι θεωρεί τον κίνδυνο αυτό πολύ περιορισμένο για την 23andΜe, στο μέτρο που η εταιρεία ζητεί δείγμα σάλιου αρκετά σημαντικό και δεν αρκείται στο επίχρισμα του εσωτερικού της παρειάς. ΤΑ ΓΟΝΙΔΙΑΚΑ ΤΕΣΤ προσφέρουν επιστημονική γνώση, αλλά οι ενδιαφερόμενοι δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τα ευρήματά τους για να προλάβουν ασθένειες, όπως ο καρκίνος. Σαφής και κατηγορηματικός ο ακαδημαϊκός κ. Δημήτριος Τριχόπουλος, καθηγητής Επιδημιολογίας και Πρόληψης του Καρκίνου στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, εξηγεί γιατί ο ίδιος δεν θα υπέβαλλε τον εαυτό του σε τέτοια τεστ.
«Πολύ απλά δεν θα ήθελα να ξέρω», τονίζει. «Μέχρι στιγμής το μόνο που κερδίζουμε από τα γονιδιακά τεστ είναι επιστημονική γνώση, οι ενδιαφερόμενοι όμως δεν μπορούν με τη βοήθειά τους να κάνουν κάτι επιπλέον για να προλάβουν λ.χ.
τον καρκίνο, πέρα απ΄ όσα ήδη γνωρίζουμε και συνιστάμε, δηλαδή συστηματικές προληπτικές εξετάσεις και υιοθέτηση των κανόνων της υγιεινής διαβίωσης- τα γενικά μέτρα πρόληψης δηλαδή τα οποία ούτως ή άλλως πρέπει να υιοθετήσει ο κόσμος για καλή υγεία».
Άλλωστε, ακόμη κι αν το τεστ εντοπίσει ένα παθολογικό γονίδιο, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί εάν και πότε θα εξελιχθεί σε νόσημα, διότι «δεν γνωρίζουμε ακόμη εκείνους του παράγοντες που κάνουν ένα γονίδιο να μεταλλάσσεται και να οδηγεί στον καρκίνο», προσθέτει.
Η διαρροή προσωπικών δεδομένων είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο ο κ. Τριχόπουλος εκφράζει ανησυχίες. «Οι εταιρείες που πραγματοποιούν τα γονιδιακά τεστ αναφέρουν πως τα στοιχεία των πελατών τους είναι απόρρητα, το ίδιο και τα αποτελέσματα των τεστ. Εάν όμως για οποιονδήποτε λόγο τα στοιχεία αυτά διαρρεύσουν, οι κίνδυνοι είναι πολλοί. Οι πολίτες που έχουν προδιάθεση να αρρωστήσουν σοβαρά μπορεί να στιγματιστούν, με αποτέλεσμα να μη βρίσκουν δουλειά ή να μη δέχεται κανείς να τους ασφαλίσει», εξηγεί.

πηγη: ΤΑ ΝΕΑ