Οι βόλτες στα πάρκα και τις παιδικές χάρες, οι βουτιές στην πισίνα και τη θάλασσα, τα ταξίδια και οι εξορμήσεις, τα παιχνίδια και οι δραστηριότητες στους εξωτερικούς χώρους χαρίζουν ευτυχία, αλλά και κρύβουν κινδύνους. Η πρόληψη είναι σωτήρια και αποκλειστικά ευθύνη των γονιών.
Στη θάλασσα
Το πρόβλημα: Ο κίνδυνος πνιγμού είναι μεγαλύτερος στη θάλασσα, ενώ οι παρ’ ολίγον πνιγμοί αποτελούν σημαντικότατη αιτία νευρολογικών βλαβών στην παιδική ηλικία και πολλά από τα θύματα μεταφέρονται στα εξωτερικά ιατρεία με μόνιμη εγκεφαλική βλάβη. Οι ειδικοί προειδοποιούν πως ο πνιγμός μπορεί να συμβεί σε λίγα δευτερόλεπτα, πως το μικρό παιδί βυθίζεται στο νερό και πνίγεται σιωπηλά και ότι δεν θα υπάρξει κραυγή για βοήθεια.
Η λύση: 1. Μαθήματα κολύμβησης. Τόσο το παιδί όσο και εσείς πρέπει να γνωρίζετε κολύμβηση. Οι ειδικοί συστήνουν τα παιδιά να παρακολουθούν μαθήματα όσο γίνεται νωρίτερα (συνήθως μετά τα 4 έτη) από ειδικούς εκπαιδευτές.
2. Αυστηρή επίβλεψη. Τόσο μέσα στο νερό όσο και αν βρίσκεται κοντά στο νερό. Τα παιδιά ειδικά κάτω των έξι ετών δεν πρέπει να μπαίνουν στη θάλασσα χωρίς να παρακολουθούνται στενά (και από κοντά) από ενήλικα, ενώ είναι πολύ σημαντικό να μη θεωρούνται οι συσκευές επίπλευσης (σανίδα, κουλούρα, μπρατσάκια) ως υποκατάστατα επίβλεψης.
3. Ορίστε τους κανόνες. Για να προλάβετε πνιγμό και κακώσεις μάθετε στα παιδιά πως δεν πρέπει να κάνουν βουτιές αν το βάθος της θάλασσας δεν είναι γνωστό και αν δεν είναι ανάλογο με το ύψος από το οποίο πέφτουν. Δεν πρέπει να κάνουν επίσης βουτιές αν η θάλασσα έχει κύμα ή αν τα νερά είναι θολά. Πείτε τους πως δεν πρέπει να περνούν τις σημαδούρες που ορίζουν τη ζώνη κολύμβησης, πως δεν πρέπει να πλησιάζουν τις περιοχές με ταχύπλοα και τζετ σκι και ότι πρέπει να βγουν από το νερό αν νιώσουν ότι δεν είναι καλά ή αν κρυώνουν. Εξηγήστε πως η θάλασσα μπορεί να βαθαίνει απότομα και ότι κινδυνεύουν αν υπερτιμήσουν τις ικανότητές τους, όσο καλό κολύμπι κι αν ξέρουν.
4. Ελέγξτε για ναυαγοσώστη. Στη συντριπτική πλειοψηφία των οργανωμένων και δημοτικών παραλιών υπάρχουν ναυαγοσώστες. Προτιμήστε αυτές τις ακτές.
5. Μάθετε πρώτες βοήθειες. Το Κέντρο Ερευνας και Πρόληψης Παιδικών Ατυχημάτων δίνει εύκολες, αλλά σωτήριες συμβουλές για το τι πρέπει να κάνετε, αν το παιδί κινδυνεύσει. Βγάλτε το αμέσως από το νερό. Αν διατηρεί τις αισθήσεις του, τυλίξτε το με μια πετσέτα και πηγαίνετε αμέσως στον γιατρό ή το νοσοκομείο, ακόμη κι αν το παιδί απλώς βυθίστηκε στο νερό, αφού οι επιπτώσεις από το ατύχημα μπορεί να φανούν αργότερα. Αν το παιδί είναι αναίσθητο, δείτε πρώτα αν έχει τίποτε στο στόμα του και αφαιρέστε το. Τυλίξτε το με μια πετσέτα και γυρίστε το στο πλάι. Τραβήξτε το κεφάλι προς τα πίσω και ανυψώστε την κάτω σιαγόνα προκειμένου η γλώσσα να μην εμποδίζει τη δίοδο του αέρα. Στο μεταξύ ζητήστε από κάποιον να καλέσει το 166. Εχετε υπόψη σας ότι το παιδί στο οποίο έγινε έγκαιρα καρδιοαναπνευστική ανάνηψη έχει πενταπλάσια πιθανότητα να μην παρουσιάσει επιπλοκές ύστερα από παρ’ ολίγον πνιγμό.
Μαθήματα μπορείτε να παρακολουθήσετε στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό (Δ/νση Νοσηλευτικής - Υπηρεσία Αγωγής Υγείας τηλ. 2108227438) και στο Σωματείο «ΠΝΟΗ – Φίλοι Εντατικής Θεραπείας Παιδιού (τηλ. 210 7486801).
Στην πισίνα και τις νεροτσουλήθρες
Το πρόβλημα: Ο κίνδυνος πνιγμού παραμονεύει και στις πισίνες, ενώ από την άλλη υπάρχουν κίνδυνοι για δερματικές και άλλες παθήσεις. Σε αυτά πρέπει να προστεθεί και η παράμετρος των τραυματισμών από παρακινδυνευμένη συμπεριφορά.
Η λύση: 1. Παρατηρήστε αν υπάρχει ναυαγοσώστης. Στις μεγάλες πισίνες που είναι ανοιχτές για το κοινό, στο ξενοδοχείο, στα υδάτινα πάρκα διασκέδασης συχνά υπάρχουν ναυαγοσώστες. Σε διαφορετική περίπτωση, είστε εσείς που πρέπει να παρατηρείτε αδιαλείπτως το παιδί και να βρίσκεστε σε κοντινή του απόσταση, ώστε να μπορείτε να επέμβετε.
2. Εξηγήστε του τι δεν πρέπει να κάνει. Πείτε στο παιδί να μην τρέχει – χοροπηδάει – τριγυρίζει στο χείλος της πισίνας γιατί κινδυνεύει να γλιστρήσει και να πέσει στο νερό. Στις νεροτσουλήθρες πρέπει να ακολουθεί πιστά τους κανόνες. Απαγορεύστε του να δοκιμάσει δραστηριότητες που απευθύνονται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και ορίστε του με σαφήνεια τους χώρους στους οποίους επιτρέπεται να κινηθεί και να παίξει.
3. Ελέγξτε το νερό. Σίγουρα με μια ματιά δεν μπορείτε να καταλάβετε αν έχει τη σωστή ποσότητα χλωρίου. Μπορείτε όμως σε γενικές γραμμές να διαπιστώσετε αν το νερό είναι κατάλληλο ελέγχοντας τη διαύγειά του. Αν είναι θολό και δεν μπορείτε να δείτε καθαρά το πάτωμα της πισίνας τότε μην επιτρέψετε στο παιδί να μπει. Ενας άλλος τρόπος ελέγχου είναι να βουτήξετε με ανοιχτά μάτια. Αν μετά τη βουτιά σας πονάνε τότε το νερό περιέχει μικρόβια και σίγουρα πολλά ούρα. Οπως και να ’χει, εξηγήστε στο παιδί ότι δεν πρέπει να καταπίνει το νερό της πισίνας και ότι κάθε φορά που θα βγαίνει θα πρέπει να κάνει ντους ξεπλένοντας πολύ καλά τα αφτιά του και το πρόσωπό του. Πείτε του επίσης ότι πρέπει να κάνει ντους και πριν από την πρώτη βουτιά στην πισίνα.
4. Κίνδυνος υπάρχει και στα ρηχά. Τα στατιστικά αποδεικνύουν πως τα μικρά παιδιά μπορεί να πνιγούν και στα πολύ ρηχά νερά, γι’ αυτό μη χάσετε το παιδί από τα μάτια σας, ακόμη και αν η πισίνα που βουτάει είναι παιδική και ρηχή. Επίσης τα στατιστικά δείχνουν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό πνιγμών και παρ’ ολίγον πνιγμών συμβαίνει στα αγόρια 15 – 19 ετών, γεγονός που αποδίδεται στην επικίνδυνη συμπεριφορά τους.
Στην παιδική χαρά
Το πρόβλημα: Οι έλεγχοι του Ελληνικού Οργανισμού Τυποποίησης (ΕΛΟΤ) δείχνουν ότι οι περισσότερες παιδικές χαρές στην Ελλάδα κρύβουν κινδύνους για τη σωματική ακεραιότητα των παιδιών μας και είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχουν χώροι για τους οποίους ο ΕΛΟΤ έχει καταγράψει μέχρι και 500 παρατηρήσεις για παράγοντες επικινδυνότητας.
Η λύση: 1. Ελέγξτε το έδαφος. Εχει αποδειχθεί ότι τουλάχιστον στο 60% των ατυχημάτων τα παιδιά τραυματίστηκαν πέφτοντας στο δάπεδο των παιδικών χαρών. Ελέγξτε αν το έδαφος είναι ομαλό, έχει παχύ στρώμα άμμου ή μαλακό γρασίδι. Αν, αντιθέτως, δείτε πέτρες, ανώμαλο σκληρό χώμα, πεταμένα ξύλα ή τσιμέντο, τότε καλύτερα να πάρετε το παιδί και να φύγετε.
2. Ελέγξτε τον εξοπλισμό. Μια σπασμένη πλαστική τσουλήθρα μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνη, το ίδιο και μια μισοσπασμένη κούνια. Ο παλιός φθαρμένος εξοπλισμός, οι επικίνδυνες γωνίες, οι κοφτερές επιφάνειες, εσοχές και ξύλα ή σίδερα που περισσεύουν ακάλυπτα είναι επίσης εξαιρετικά επικίνδυνα. Τσεκάρετε τα κενά που αφήνουν τα κομμάτια τα οποία συνθέτουν την τσουλήθρα ή τα άλλα όργανα.
3. Λάβετε υπόψη την ηλικία του παιδιού. Δυστυχώς, σχεδόν όλες οι παιδικές χαρές είναι φτιαγμένες για παιδιά άνω των 4 ετών. Μην επιτρέψετε στο παιδί να κάνει κάτι που απαιτεί περισσότερες ικανότητες ή προσόντα από όσα έχει. Αν λόγω ηλικίας το ύψος του είναι χαμηλότερο από αυτό που απαιτείται, η ισορροπία του δεν είναι σταθερή ή οι δυνατότητές του για σκαρφάλωμα δεν έχουν αναπτυχθεί αρκετά, τότε το βάζετε σε κίνδυνο.
4. Ντύστε το κατάλληλα. Ρούχα που δεν του επιτρέπουν να κινηθεί με άνεση, παπούτσια που βγαίνουν ή γλιστράνε, κοσμήματα που μπορεί να πιαστούν σε εσοχές, κορδόνια, μακριές ζώνες είναι απαγορευτικά.
5. Μην το αφήνετε από τα μάτια σας. Πολλές φορές είναι η ίδια η παρακινδυνευμένη συμπεριφορά των παιδιών που προκαλεί τραυματισμούς. Αν δείτε για παράδειγμα να ανεβαίνει ανάποδα στην τσουλήθρα, υποδείξτε του να μην το ξανακάνει.
Τips
Οι καλοκαιρινές δραστηριότητες στους εξωτερικούς χώρους είναι πάρα πολλές και εσείς πρέπει να έχετε τις «κεραίες» σας τεντωμένες.
▪ Ελέγξτε τα φρένα του ποδηλάτου πριν το παιδί ξεκινήσει τις βόλτες.
▪ Επιβλέψτε το παιδί όταν σκαρφαλώνει σε ένα δέντρο και μην το αφήσετε να το κάνει αν η ηλικία του δεν του επιτρέπει. Πείτε του πως πρέπει να ελέγχει την αντοχή των κλαδιών πριν στηριχτεί σε αυτά.
▪ Αν κάνετε BBQ προσέξτε πού βρίσκεται το παιδί και τι κρατά στα χέρια του. Αν χρησιμοποιήσατε οινόπνευμα για τη φωτιά, μην αφήνετε το μπουκάλι σε μέρος που μπορεί να το φτάσει.
▪ Βάλτε πάντα το παιδί στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου (ΠΟΤΕ στο μπροστινό), δένοντάς το με ασφάλεια στο κάθισμα ή το παιδικό καθισματάκι. Απαγορεύεται να το κρατάτε στην αγκαλιά και πολύ περισσότερο να το αφήνετε να είναι όρθιο. Μη δένετε δύο παιδιά με την ίδια ζώνη. Ασφαλίστε τις πόρτες και πείτε τους να μη βγάζουν τα χέρια ή το κεφάλι από το παράθυρο. Επίσης, μην το αφήνετε ποτέ μέσα σε αυτοκίνητο που είναι παρκαρισμένο στον ήλιο.
Κάντε το τεστ της εφημερίδας Ελεύθερος Τύπος