Από τη μια πλευρά στέκει η παγκόσμια βιομηχανία κινητής τηλεφωνίας που βλέπει την κερδοφορία της να φτάνει σε σημείο κορεσμού και τα έσοδά της ανά χρήστη να έχουν ήδη μπει στον κύκλο της ύφεσης. Από την άλλη, καταγράφεται ένας συνδυασμός υποβολιμαίας ανάγκης, μόδας αλλά και γονεϊκής ανασφάλειας που ζητεί διαρκή επικοινωνία με τα παιδιά. Και στη μέση, ο ευαίσθητος παιδικός εγκέφαλος.
Κάπως έτσι γεννήθηκαν τα κινητά τηλέφωνα που στοχεύουν σε καταναλωτές που ακόμη καλά καλά δεν ξέρουν να δέσουν τα κορδόνια τους. Το πιο εντυπωσιακό από αυτά τα νέα προϊόντα είναι το Μo1 της ισπανικής Imaginarium για παιδιά από 6 ετών. Μια πολύχρωμη «στρογγυλεμένη» συσκευή, με μεγάλα κουμπιά. Δύο από αυτά τα κουμπιά προορίζονται για να αντιστοιχούν στα νούμερα του «μπαμπά» και της «μαμάς», έτσι ώστε με ένα πάτημα ο 5χρονος, 6χρονος και πάει λέγοντας χρήστης να τους καλεί.
Στους ενήλικους αγοραστές πλασάρεται ως «ιδανικό για την επικοινωνία παιδιών και γονέων» και ως συσκευή παρακολούθησης και ασφαλείας, καθώς δίνει τη δυνατότητα -εφόσον προσφέρει αντίστοιχη υπηρεσία ο πάροχος- να μπορεί ο γονιός να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή πού είναι το παιδί του με την αποστολή ενός SMS. Το παιδικό κινητό προσφέρει τη δυνατότητα για κλήσεις μόνο προς τους αριθμούς που υπάρχουν στον τηλεφωνικό κατάλογο -το ίδιο ισχύει και για τις εισερχόμενες- ενώ δεν επιτρέπει την αποστολή SMS παρά μόνο τη λήψη από τους αριθμούς που υπάρχουν στον κατάλογο.
Στην Ελλάδα το συγκεκριμένο τηλέφωνο μπορεί κανείς να το προμηθευτεί μόνο online με 99 ευρώ. «Δεν το έχουμε εισαγάγει» ήταν η επίσημη απόκριση του ομίλου που έχει την αντιπροσωπία της ισπανικής εταιρίας Imaginarium, ενώ η απάντηση που λάβαμε από λιανικό κατάστημα του ομίλου ήταν ακόμη πιο έντονη: «Και ούτε πρόκειται να έρθει», παρότι οι πωλήσεις του είναι εντυπωσιακές.
Πωλήσεις
Σύμφωνα με την ισπανική «El Pais», μέσα σε ένα μήνα, τα περασμένα Χριστούγεννα, στην Ισπανία πουλήθηκαν 108.000 κινητά της εταιρίας με αποδέκτες τις ηλικίες 4-12 ετών. Στη Γαλλία η κυκλοφορία του, τα φετινά Χριστούγεννα, προκάλεσε την παρέμβαση του υπουργείου Υγείας. Μη φανταστείτε ότι έτριξαν τίποτε δόντια, απλώς ύστερα από διαμαρτυρίες γονέων εκδόθηκε «προειδοποίηση κατά της υπερβολικής χρήσης κινητού από παιδιά». Πάλι καλά, αφού στις ΗΠΑ, η επίσημη θέση της κυβέρνησης (εκφρασμένη από το Food and Drug Administration) συνοψίζεται στο ότι «δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι τα παιδιά είναι εγγενώς πιο ευαίσθητα στην ακτινοβολία». Λογικό. Η έρευνα στις ΗΠΑ απορροφά τεράστια κονδύλια και παράγει μακράν τα πιο πρωτοποριακά αποτελέσματα, έχει όμως και το μεγαλύτερο βαθμό εξάρτησης από ιδιωτικά κεφάλαια.
Ετσι οι πλέον καταδικαστικές φωνές προέρχονται συνήθως από την Ευρώπη. Οι έρευνες για τις επιπτώσεις στον εγκέφαλο του παιδιού από τη χρήση του κινητού, σύμφωνα με τις δοκιμές του Γερμανού Μίκαελ Κλάισεν σε ισπανικό νευροδιαγνωστικό κέντρο, έδειξαν ότι η δραστηριότητα του εγκεφάλου μειώνεται σημαντικά λίγα λεπτά μετά την έναρξη της συνομιλίας, ιδίως στην πλευρά που ακουμπά η συσκευή, ενώ η εγκεφαλική δραστηριότητα περιορίζεται κάτω του φυσιολογικού ορίου σε μεγάλα τμήματα του εγκεφάλου για 50 λεπτά από το τέλος της συνομιλίας.
Στην επιστημονική κοινότητα είναι γνωστή η έρευνα «Stewart» (προέδρου της Επιτροπής Προστασίας από τις Μη Ιονίζουσες Ακτινοβολίες στην Αγγλία), που εκπονήθηκε με εντολή της βρετανικής κυβέρνησης, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι παιδιά ηλικίας έως οκτώ ετών δεν πρέπει να έχουν καμία πρόσβαση στα κινητά τηλέφωνα, αφού το νευρικό τους σύστημα εξακολουθεί να αναπτύσσεται και οι εγκεφαλικοί ιστοί τους απορροφούν περισσότερη ενέργεια.
«Πράγματι, ο εγκέφαλος στα στάδια της ανάπτυξης έχει λιγότερη θωράκιση και απορροφά περισσότερη ακτινοβολία» θα πει στον ΕΤ η κυρία Ν. Κωνσταντίνα, αναπληρώτρια καθηγήτρια στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ. Μαζί της συμφωνεί ο κ. Τριανταφυλλίδης, καθηγητής Βιολογίας στο Αριστοτέλειο: «Το 60% των εκπομπών ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας του κινητού απορροφάται από τον εγκέφαλο. Κανένα παιδί μέχρι τα οκτώ του χρόνια δεν πρέπει να πλησιάζει κινητό. Ακόμη και στην ηλικία των 16, το νευρικό, το ανοσοποιητικό σύστημα και τα κόκαλα δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως, οπότε η ακτινοβολία απορροφάται σε μεγαλύτερο ποσοστό και τα κύτταρα είναι πιο επιρρεπή σε βλάβες».
ΚΑΝΟΝΕΣ ΧΡΗΣΗΣ
Το Μο1 προσπαθεί να βάλει τα παιδιά στην παγίδα της κινητής τηλεφωνίας από την ηλικία των 5 ετών! Ακόμη κι αν έχει λειτουργία ανοιχτής ακρόασης, ποιος θα ελέγξει αν το παιδί δεν το βάζει κοντά στο αφτί του ή το πόσο μιλάει; Ενας γενικός κανόνας λέει ότι ένα παιδί μπορεί να μιλάει στο κινητό του το πολύ δύο λεπτά ημερησίως. Αλλά κι αυτό είναι δύσκολο να ελεγχθεί. Από βιολογικής απόψεως, ασφαλής είναι μόνο η μηδενική χρήση. Τα όρια που έχει θεσπίσει η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας σχετικά με την «επιτρεπόμενη διάρκεια» χρήσης του κινητού βασίζονται σε οικονομικοτεχνικά κριτήρια και καμία σχέση δεν έχουν με τις βιολογικές επιδράσεις. Αυτές ξεκινούν από πολύ μικρές εντάσεις ακτινοβολίας. Η απαγόρευση της χρήσης κινητού από τα παιδιά δεν συνιστά λύση. Ενα παιδί χωρίς κινητό σήμερα είναι δακτυλοδεικτούμενο.
Οι γονείς πρέπει να φροντίσουν όχι να μην έχει το παιδί κινητό, αλλά να το χρησιμοποιεί σωστά, να μιλά ελάχιστα, κρατώντας τη συσκευή μακριά από το σώμα του. Κάποιες γνωστές βραχυπρόθεσμες συνέπειες της έκθεσης των παιδιών στην ακτινοβολία των κινητών είναι: έλλειψη συγκέντρωσης, προσωρινή απώλεια μνήμης, πονοκέφαλοι και διαταραχές ύπνου, ενώ μακροπρόθεσμα η έκθεση μπορεί να οδηγήσει σε καλοήθεις όγκους στο ακουστικό νεύρο και η τοποθέτηση του κινητού στην τσέπη του παντελονιού, κοντά στα γεννητικά όργανα, μπορεί να προκαλέσει από ολιγοσπερμία μέχρι στείρωση.
Ο κ. Μαργαρίτης είναι καθηγητής Βιολογίας του Κυττάρου, ιδρυτής της Ερευνητικής Ομάδας Βιοφυσικής Ακτινοβολιών.
e-tipos