Εδώ και αρκετά χρόνια αυτοί που διαλέγουν τα δώρα τους είναι τα ίδια τα παιδιά. Όπως αποδεικνύεται, οι επιλογές τους υπαγορεύονται σχεδόν αποκλειστικά από τις τηλεοπτικές διαφημίσεις και το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται στα παιχνίδια δραστηριότητας
Τα παιδιά, ιδιαίτερα αυτά της προσχολικής και της σχολικής ηλικίας, γίνονται συχνά πιεστικά, προκειμένου να αποκτήσουν τα παιχνίδια της αρεσκείας τους. Όπως αναφέρουν ιδιοκτήτες και υπάλληλοι καταστημάτων παιχνιδιών, δημοφιλέστερα αποδεικνύονται τα παιχνίδια δραστηριότητας, αυτά δηλαδή που είναι συνυφασμένα με την κίνηση, την επιλογή, τη δράση και τις κατασκευές.
Κριτήριο για τις επιλογές των παιδιών είναι κατά πρώτο λόγο η τηλεόραση και τα διαφημιστικά μηνύματα που μεταδίδει και κατά δεύτερο λόγο η γνώμη του γονιού - σύμφωνα με ορισμένους, κυρίως του πατέρα.
ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ
Στην ηλικία των 9-10 ετών περίπου τα παιδιά στρέφονται κυρίως στα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Πολλές φορές επιμένουν στις επιλογές τους, αναγκάζοντας τους γονείς να υποχωρήσουν, έστω και αν αρχικά διαφωνούν. Στη συντριπτική πλειονότητά τους τα παιδιά είναι ενημερωμένα για τα παιχνίδια που κυκλοφορούν στην αγορά και σαφώς προτιμούν αυτά που διαφημίζονται στην τηλεόραση.
"Είναι εύκολο να βρει κανείς παραθυράκια στη νομοθεσία περί τηλεοπτικών διαφημίσεων παιδικών παιχνιδιών και αυτό εγκυμονεί κινδύνους. Το παιδί μπορεί να έχει βούληση, αλλά δεν έχει κρίση", αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος μεγάλης εταιρείας παιχνιδιών Όθων Πυλαρινός και εξηγεί: "Το παιδί θέλει, αλλά αυτός που αγοράζει είναι ο γονιός, ο συγγενής ή ο φίλος. Οπωσδήποτε η ευθύνη ανήκει κυρίως στον γονιό. Πρέπει να προβληματιστούμε και να δούμε το θέμα με μεγάλη σοβαρότητα. Σημαντικό ρόλο παίζουν η άντληση γνώσεων από το παιχνίδι, η χρηστικότητά του, το πνεύμα ομαδικότητας που προωθεί. Πρόκειται για ένα μέσο εκπαίδευσης". Η νομοθεσία γύρω από θέματα ασφάλειας των παιχνιδιών είναι, σύμφωνα με τον κ. Πυλαρινό, επαρκής και σχετικά αυστηρή. Εξίσου σημαντικός με την ασφάλεια, όμως, είναι ο έλεγχος. Όπως αναφέρει, "η προσπάθεια αυτή του ελέγχου πρέπει να είναι διαρκής".
ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Σύμφωνα με την κοινωνική λειτουργό και εικαστική ψυχοθεραπεύτρια Μαρία Χρήστου, κατά την επιλογή ενός παιδικού παιχνιδιού τον πρώτο λόγο έχει η ποιότητα. Οι γονείς πρέπει να είναι ενήμεροι και να ελέγχουν τα παιχνίδια που επιλέγουν για τα παιδιά τους. Καλό είναι το παιχνίδι να ενισχύει τη δημιουργικότητα του παιδιού, να του μαθαίνει πράγματα και να μην είναι εθιστικό, όπως τα βιντεοπαιχνίδια. Υπάρχουν, άλλωστε, πολλά επιτραπέζια παιχνίδια ακόμη και για παιδιά πολύ μικρής ηλικίας. Δουλεύοντας κυρίως με παιδιά και εφήβους, η κ. Χρήστου αναφέρει ότι σήμερα ακόμη και παιδιά 4 ετών παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια, γεγονός που μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο για την ψυχική τους υγεία. "Από τα παιχνίδια αυτά λείπει το στοιχείο της δημιουργικότητας και, επιπλέον, αποδεικνύονται εθιστικά. Όσο για το στοιχείο της βίας, είναι δεδομένο ότι επηρεάζει το παιδί. Πολύ συχνά τα παιδιά περνούν πολλές ώρες μπροστά σε μια οθόνη, πράγμα που συνήθως συνεπάγεται προβλήματα στη μετέπειτα ζωή τους. Πριν από την ηλικία των 12-13 ετών, είναι προτιμότερο να μην έρχονται σε επαφή με ηλεκτρονικά παιχνίδια. Από εκεί και πέρα μπορούν να καταλάβουν περισσότερα πράγματα, πάντα όμως ο χρόνος που αφιερώνουν πρέπει να είναι περιορισμένος. Η επίβλεψη των γονιών είναι καθοριστική. Δυστυχώς, σήμερα, μεταξύ άλλων και λόγω έλλειψης χρόνου, έχουμε χάσει τον έλεγχο", καταλήγει η κ. Χρήστου.
CE ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ
Όπως υπογραμμίζει η γενική γραμματέας του ΚΕΠΚΑ Ευαγγελία Κεκελέκη, το σήμα CE δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας για τα παιδικά παιχνίδια. Πρόκειται για σήμα που απονέμεται από πιστοποιητικό οργανισμό απλώς και μόνο με την κατάθεση ενός φακέλου από τους ενδιαφερόμενους εισαγωγείς. Το ΚΕΠΚΑ έχει εισηγηθεί την κατάργησή του.
"Γενικότερα", αναφέρει η κ. Κεκελέκη, "οι γονείς καλό είναι να αποφεύγουν τα παιχνίδια της μόδας, γιατί συχνά εγκυμονούν κινδύνους για την ψυχική υγεία των παιδιών. Πέρα από αυτό, υπάρχουν και άλλοι κίνδυνοι, όπως για παράδειγμα τα υψηλά ποσοστά μολύβδου στις μπογιές πολλών παιχνιδιών, πράγμα επικίνδυνο για την υγεία των παιδιών. Υπάρχουν πολλές ασφαλείς επιλογές, όπως τα παιχνίδια γνώσεων, που μπορούμε να προτιμήσουμε για τα παιδιά μας. Αποτελεσματικότερη, βέβαια, προστασία του παιδιού, όταν παίζει με οποιοδήποτε παιχνίδι, παραμένει η εποπτεία του γονιού του".
Τα παιχνίδια κινέζικης προέλευσης δεν είναι τα μόνα που πολλές φορές αποδεικνύονται επικίνδυνα. Προβλήματα διαπιστώνονται και σε προϊόντα από το Μεξικό και άλλες χώρες. "Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι το γεγονός ότι για κάθε εξαγωγέα υπάρχει και ένας εισαγωγέας που συμβάλλει εξίσου στη διάθεση των προϊόντων στην αγορά. Πρέπει να δούμε τα πράγματα σοβαρά. Να μην αστειευόμαστε με την ασφάλεια των παιδιών και να μην τη θυσιάζουμε στο όνομα του κέρδους", επισημαίνει η κ. Κεκελέκη.