Αθλητικά

Η οπτική ψευδαίσθηση που επηρεάζει τις αποφάσεις στο ποδόσφαιρο

Κωνσταντίνα Κοσμά
18-09-26

Ένα άρθρο του Athletic εξηγεί ένα συχνό φαινόμενο που παρατηρείται στο ποδόσφαιρο: πώς ορισμένα γκολ που είναι κανονικά, φαίνονται ξεκάθαρα οφσάιντ. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως παράλλαξη, έχει προκαλέσει συζητήσεις και ερωτηματικά, όπως συνέβη και με το νικητήριο γκολ του Έρλινγκ Χάαλαντ στο ντέρμπι του Μάντσεστερ την περασμένη Κυριακή, στις 13 Σεπτεμβρίου.

Η συγκεκριμένη περίπτωση του Χάαλαντ «κουμπώνει» ιδανικά σε φάσεις όπου το γκολ είναι κανονικό, ωστόσο το ανθρώπινο μάτι βλέπει οφσάιντ. Αυτή η οπτική προοπτική μπορεί να επηρεάσει την αντίληψη των φιλάθλων και να δημιουργήσει παρανοήσεις σχετικά με την εγκυρότητα των τερμάτων.

Τι είναι το φαινόμενο της παράλλαξης;

Με τον όρο παράλλαξη εννοούμε τη φαινομενική μεταβολή της θέσης ενός αντικειμένου ή ατόμου σε σχέση με το πιο απομακρυσμένο υπόβαθρο. Αυτό συμβαίνει όταν το αντικείμενο παρατηρείται από διαφορετικές οπτικές γωνίες ή εξαιτίας της κίνησης του παρατηρητή.

Ένα απλό καθημερινό παράδειγμα για να γίνει κατανοητό το φαινόμενο αφορά τον αντίχειρα του χεριού μας. Αν τεντώσουμε τον αντίχειρα μπροστά από το πρόσωπό μας και κοιτάξουμε εναλλάξ κλείνοντας το δεξί και το αριστερό μας μάτι, ο αντίχειρας φαίνεται να αλλάζει θέση σε σχέση με τον τοίχο που βρίσκεται πίσω του, παρόλο που στην πραγματικότητα δεν έχει μετακινηθεί.

Η επίδραση της παράλλαξης στο ποδόσφαιρο

Η παράλλαξη παίζει διαρκώς ρόλο στον τρόπο που παίζεται και βλέπεται το ποδόσφαιρο. Κάθε οπτική γωνία προσφέρει μια «διαφορετική» εικόνα στον ποδοσφαιριστή ή τον θεατή, οδηγώντας σε εσφαλμένες αντιλήψεις για τη θέση των παικτών στο γήπεδο.

Αυτή η «οπτική προοπτική» μπορεί να κάνει μια φάση, η οποία είναι καθαρό οφσάιντ, να φαίνεται από την κερκίδα ως «καθαρή» φάση, ανάλογα με την οπτική γωνία που έχει ο φίλαθλος. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, ο επόπτης έχει πολύ καλύτερη οπτική επαφή και είναι σε θέση να διακρίνει εάν ο εκάστοτε επιθετικός ήταν όντως εκτεθειμένος ή όχι.

Το αμφιλεγόμενο γκολ του Έρλινγκ Χάαλαντ

Στο νικητήριο γκολ του Έρλινγκ Χάαλαντ στο ντέρμπι του Μάντσεστερ, η φάση έδειχνε αρχικά πως ο Νορβηγός φορ ήταν ξεκάθαρα σε θέση οφσάιντ. Ωστόσο, όπως εξηγεί το Athletic, αυτό δεν ίσχυε, αφού ο Χάαλαντ καλυπτόταν από την άμυνα της Γιουνάιτεντ.

Παρότι το γκολ εν τέλει μέτρησε λανθασμένα, λόγω της συμμετοχής του Έντσο Φερνάντες στη φάση, η πλειοψηφία του κοινού θεώρησε πως ο υψηλόσωμος στράικερ ήταν εκτεθειμένος. Σε αυτή την αντίληψη έπαιξε ρόλο η ροή του αγώνα και η οπτική γωνία από την κάμερα, δημιουργώντας μια ψευδαίσθηση οφσάιντ.

Η φάση Ιαπωνία - Ισπανία στο Μουντιάλ του 2022

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα του φαινομένου της παράλλαξης είναι η περίφημη φάση στο παιχνίδι Ιαπωνία - Ισπανία, που έληξε 2-1, κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ του 2022. Εκείνη τη στιγμή, ολόκληρος ο πλανήτης θεωρούσε πως η μπάλα είχε περάσει ολόκληρη την τελική γραμμή, γεγονός που θα ακύρωνε το γκολ.

Ωστόσο, ο VAR, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία και καλύτερες οπτικές γωνίες, έκρινε ότι η καμπυλότητα της μπάλας προεξείχε ακόμα πάνω από τη γραμμή. Έτσι, το γκολ μέτρησε κανονικά για τους Ασιάτες. Αυτή η κατάσταση, αν και φαινόταν περίπλοκη, αποδείχθηκε απλώς θέμα καλύτερης οπτικής γωνίας και ακριβέστερης παρατήρησης.

Με πληροφορίες από: Gazzetta