Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε τη Δευτέρα την έναρξη μιας νέας και διευρυμένης εκστρατείας οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν, την οποία ονόμασε «Operation Economic Outcast» και «οικονομική D-Day». Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν αυστηρές κυρώσεις σε χώρες και οντότητες που συναλλάσσονται με την Τεχεράνη, με στόχο να αναγκάσουν τη χώρα να υποχωρήσει χωρίς την ανάγκη στρατιωτικών επιθέσεων. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ προειδοποίησε ότι κανείς δεν εξαιρείται από την εμβέλεια των αμερικανικών κυρώσεων.
Η «οικονομική D-Day» και οι στόχοι της
Το σχέδιο, που έχει χαρακτηριστεί ως «οικονομική D-Day», αποσκοπεί στην εντατικοποίηση της πίεσης στο ιρανικό καθεστώς, εν μέσω της σημερινής κατάστασης «ούτε πόλεμος ούτε συμφωνία». Ο Σκοτ Μπέσεντ συνέδεσε ευθέως τη νέα εκστρατεία με την προηγούμενη αναφορά του σε μια «οικονομική D-Day», παραπέμποντας στην Απόβαση της Νορμανδίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό, «η D-Day σηματοδότησε την ιστορική έναρξη μιας εκστρατείας μαζί με τους συμμάχους μας για να πλήξουμε και να εκδιώξουμε τον εχθρό από τις θέσεις του, ακόμη και σε τρίτες χώρες. Σήμερα, στο ίδιο πνεύμα, εξαπολύουμε οικονομική επίθεση εναντίον των χρηματοπιστωτικών διασυνδέσεων του Ιράν σε ολόκληρο τον κόσμο». Ο βασικός στόχος είναι να κοπεί κάθε οικονομική οδός που χρησιμοποιεί η Τεχεράνη, μέχρι το ιρανικό καθεστώς να βρεθεί ουσιαστικά απομονωμένο από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι οι διευρυμένες «δευτερογενείς» κυρώσεις αναμένεται να αποτελέσουν το βασικό μέσο δράσης κατά του Ιράν τουλάχιστον μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές.
Διευρυμένες κυρώσεις και τομείς στο στόχαστρο
Η νέα επιχείρηση διευρύνει σημαντικά το πεδίο των λεγόμενων δευτερογενών κυρώσεων, δηλαδή των μέτρων που μπορούν να επιβληθούν όχι μόνο σε ιρανικές οντότητες αλλά και σε εταιρείες ή χώρες που συνεχίζουν να συναλλάσσονται με την Τεχεράνη. Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε κυρώσεις σε σχεδόν 60 οντότητες, άτομα και πλοία που συνδέονται με το Ιράν. Αυτές οι οντότητες αφορούν πυρηνικά, πυραυλικά, κυβερνο- και πετρελαϊκά δίκτυα.
Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών αναστέλλει άδειες που επέτρεπαν ορισμένες πληρωμές εμβασμάτων προς το Ιράν. Θέτει ακόμα στο στόχαστρο πέντε τομείς για ενδεχόμενη επιβολή δευτερογενών κυρώσεων: τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, τον κλάδο της τεχνολογίας, τον χρυσό, την αεροπορία και τη ναυτιλία. Οι κυρώσεις στοχεύουν επίσης ένα δίκτυο χρηματιστηριακών εταιρειών που παρακολουθούν πλοία στόλου στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Χονγκ Κονγκ, την Κίνα, τη Σιγκαπούρη, την Ελβετία και την Ευρώπη.
Οι προειδοποιήσεις του Σκοτ Μπέσεντ
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ προειδοποίησε ότι εταιρείες, τράπεζες και άλλοι φορείς που βοηθούν το Ιράν να διακινεί χρήματα ή να παρακάμπτει τις κυρώσεις κινδυνεύουν να αποκλειστούν από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. «Ας μην υπάρχει καμία ασάφεια σχετικά με τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο Μπέσεντ. Πρόσθεσε ότι «οποιασδήποτε μορφής οικονομική συνεργασία με αυτό το δολοφονικό καθεστώς θα εκθέσει τους υπεύθυνους στην πλήρη ισχύ των αμερικανικών δυνατοτήτων».
Ο Μπέσεντ τόνισε πως «κανείς δεν εξαιρείται από αυτό» και ότι «πρόκειται για οικονομική ασφυξία αυτού του καθεστώτος… και κανείς δεν θα πρέπει να δοκιμάσει την αποφασιστικότητά μας». Αν και δεν έδωσε προθεσμία για συμμόρφωση, δήλωσε ότι «δεν πρόκειται να ορίσω χρονοδιάγραμμα, αλλά η υπομονή μας εδώ δεν είναι απεριόριστη», ενώ χαρακτήρισε την έναρξη της επιχείρησης λέγοντας ότι «το ρολόι άρχισε να μετρά». Ο Μπέσεντ υπογράμμισε επίσης ότι το Υπουργείο Οικονομικών έχει «χαρτογραφήσει κάθε κόμβο, κάθε μεσολαβητή και κάθε δίκτυο που έχει χρησιμοποιήσει το Ιράν για να εμπορεύεται πετρέλαιο και να αποφύγει τις κυρώσεις».
Η διεθνής διάσταση και η Κίνα
Η πρωτοβουλία των ΗΠΑ περιλαμβάνει και την Κίνα, καθώς ο Μπέσεντ απαντώντας σε σχετική ερώτηση δήλωσε κατηγορηματικά: «Κανείς δεν εξαιρείται από αυτό». Για να είναι αποτελεσματική η νέα εκστρατεία οικονομικής πίεσης, οι ΗΠΑ θα χρειαστεί να κινητοποιήσουν τους δυτικούς συμμάχους τους ώστε να σχηματίσουν έναν συνασπισμό για την επιβολή των μέτρων κατά του Ιράν. Ενώ οι ΗΠΑ έχουν ήδη σημαντικές δευτερογενείς κυρώσεις που στοχεύουν χώρες οι οποίες συναλλάσσονται με το Ιράν, ιδιαίτερα στον πετρελαϊκό τομέα, αυτές έχουν εφαρμοστεί μόνο εν μέρει στο παρελθόν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη αρχίσει να επικοινωνεί τηλεφωνικά με ηγέτες άλλων χωρών, ζητώντας τους να διακόψουν ή να περιορίσουν τις οικονομικές σχέσεις τους με το Ιράν. Ωστόσο, ο Αμερικανός υπουργός δεν αποκάλυψε ποιοι ηγέτες έχουν δεχθεί τις κλήσεις ούτε έδωσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για αυτές τις ενέργειες.
Η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ
Ενδεικτική του κλίματος που θέλει να καλλιεργήσει η κυβέρνηση Τραμπ είναι η ανάρτηση του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social. Μέσω αυτής, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίστηκε βέβαιος ότι το Ιράν «καταρρέει πλήρως». Οι ενέργειες του Υπουργείου Οικονομικών και άλλων υπηρεσιών αποσκοπούν στο να «σφίξουν τον κλοιό και να μπλοκάρουν κάθε πιθανή πηγή εσόδων που χρηματοδοτεί το Σώμα των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης και το ιρανικό καθεστώς».
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Enikos, Topontiki
