Ένα από τα ισχυρότερα και πιο επικίνδυνα κύματα καύσωνα των τελευταίων ετών πλήττει την Ευρώπη, με τον υδράργυρο να καταρρίπτει ιστορικά ρεκόρ και να προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην υγεία των πολιτών, στις υποδομές και στις μεγάλες διοργανώσεις. Καθώς το φαινόμενο κορυφώνεται, οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι οι πιο ακραίες συνθήκες μετατοπίζονται πλέον από τη Δυτική προς την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, με τα Βαλκάνια να μπαίνουν σε τροχιά ακραίας ζέστης.
Συναγερμός και ιστορικά ρεκόρ σε Γερμανία και Βρετανία
Η Γερμανική Μετεωρολογική Υπηρεσία εξέδωσε προειδοποιήσεις για «ακραία ζέστη» και στα 16 ομόσπονδα κρατίδια της χώρας. Το Σάββατο 27 Ιουνίου 2026 αποτελεί την κορύφωση του φαινομένου, με τις θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 36 βαθμούς Κελσίου σχεδόν παντού, ενώ τοπικά αναμένεται να αγγίξουν ή και να ξεπεράσουν τους 42 βαθμούς. Ήδη από την προηγούμενη ημέρα, η Γερμανία κατέγραψε την υψηλότερη θερμοκρασία στην ιστορία της, με τον υδράργυρο να δείχνει 41,3 βαθμούς Κελσίου κοντά στο Ζααρμπρίκεν, στα σύνορα με τη Γαλλία.
Στον αντίποδα, το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να πάρει μια σταδιακή «ανάσα» μέσα στο Σαββατοκύριακο, μετά από τρεις συνεχόμενες ημέρες κατάρριψης του εθνικού ρεκόρ για τον μήνα Ιούνιο. Η υψηλότερη τιμή καταγράφηκε στο Σάντον Ντάουνχαμ του Σάφολκ με 37,3 βαθμούς Κελσίου, καταρρίπτοντας κατά πολύ το ιστορικό ρεκόρ του 1976 (35,6 βαθμοί). Παρά τη σταδιακή πτώση προς τους 30 βαθμούς, η πορτοκαλί προειδοποίηση παραμένει σε ισχύ για τη νοτιοανατολική Αγγλία.
Η επιστημονική εξήγηση: Το 45% των πόλεων σε πύρινο κλοιό
Σύμφωνα με ανάλυση της ερευνητικής ομάδας World Weather Attribution, οι θερμοκρασίες σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία κυμαίνονται από 5 έως και 12 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα. Η μελέτη δείχνει ότι στο 45% των 854 ευρωπαϊκών πόλεων που εξετάστηκαν έχουν ήδη καταρριφθεί ή αναμένεται να καταρριφθούν ιστορικά ρεκόρ ζέστης.
Για την ακριβή εκτίμηση της θερμικής καταπόνησης του ανθρώπινου οργανισμού, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τον δείκτη «θερμοκρασίας υγρού βολβού» (WBGT), ο οποίος συνυπολογίζει:
- Τη θερμοκρασία του αέρα
- Τα επίπεδα υγρασίας
- Την ταχύτητα του ανέμου
- Την ηλιακή ακτινοβολία
Η εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού του ΟΗΕ, Κλερ Νάλις, τόνισε στον Guardian ότι το κύμα αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, στα οικοσυστήματα και στη γεωργία, επισημαίνοντας ότι η κλιματική αλλαγή καθιστά αυτά τα φαινόμενα συχνότερα και εντονότερα.
Θύματα, πίεση στα νοσοκομεία και ενεργειακά προβλήματα
Η Γαλλία βρίσκεται στο επίκεντρο της κρίσης. Στη Μασσαλία, ένα μικρό παιδί έχασε τη ζωή του μέσα σε αυτοκίνητο που μετατράπηκε σε παγίδα θανάτου λόγω της ζέστης. Παράλληλα, καταγράφηκαν δεκάδες θάνατοι από πνιγμό σε ποτάμια και θάλασσες από πολίτες που αναζητούσαν δροσιά. Οι υγειονομικές αρχές του Παρισιού ανακοίνωσαν ότι οι κλήσεις στα επείγοντα αυξήθηκαν κατά 80% σε σχέση με πέρυσι.
Σοβαρά προβλήματα καταγράφονται και στις υποδομές:
- Ελβετία: Οι δύο αντιδραστήρες του παλαιότερου πυρηνικού σταθμού της Ευρώπης στο Μπέτσναου τέθηκαν προσωρινά εκτός λειτουργίας, καθώς τα νερά του ποταμού Άαρ έφτασαν τους 25 βαθμούς Κελσίου, καθιστώντας αδύνατη την ψύξη τους.
- Πολωνία: Οι αρχές προειδοποιούν για τεράστιο κίνδυνο δασικών πυρκαγιών λόγω της ξηρασίας, ενώ το σιδηροδρομικό δίκτυο αντιμετωπίζει προβλήματα καθώς τα ηλεκτροφόρα καλώδια χαλαρώνουν και οι ράγες παραμορφώνονται.
- Βέλγιο: Εκατοντάδες επιβάτες απομακρύνθηκαν από δύο αμαξοστοιχίες της Eurostar μετά από βλάβη στο σύστημα κλιματισμού.
Ακυρώσεις εκδηλώσεων και πολιτικά μηνύματα στα Pride
Ο καύσωνας ανέτρεψε πλήρως τον προγραμματισμό μεγάλων διοργανώσεων. Στη Γαλλία, η αστυνομία ζήτησε την αναβολή της παρέλασης Pride στο Παρίσι για να μην επιβαρυνθούν περαιτέρω οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Στο Βέλγιο ακυρώθηκε η αναπαράσταση της Μάχης του Βατερλό, στην Ολλανδία το φεστιβάλ ηλεκτρονικής μουσικής Defqon.1, ενώ στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ironman στη Φρανκφούρτη μειώθηκαν οι αποστάσεις τρεξίματος και ποδηλασίας.
Αντίθετα, οι πορείες Pride σε Μόναχο και Βουδαπέστη πραγματοποιούνται κανονικά. Στην Ουγγαρία, μάλιστα, οι διοργανωτές επέμειναν στη διεξαγωγή της πορείας παρά τους 38 βαθμούς Κελσίου, θέλοντας να στείλουν ένα ηχηρό μήνυμα στήριξης των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας απέναντι στη νέα κυβέρνηση, μετά την περσινή απαγόρευση επί πρωθυπουργίας Βίκτορ Όρμπαν.
Ο καύσωνας «μετακομίζει» στα Βαλκάνια
Η Δυτική Ευρώπη αναμένει σταδιακή υποχώρηση των φαινομένων μέχρι το βράδυ της Κυριακής με την άρση των κόκκινων προειδοποιήσεων στη Γαλλία. Ωστόσο, το θερμό κύμα μεταφέρεται πλέον ανατολικά. Θερμοκρασίες έως και 39 βαθμούς Κελσίου αναμένονται τις επόμενες ημέρες σε Σερβία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κροατία, Κόσοβο, Βόρεια Μακεδονία και Μαυροβούνιο, ενώ η Ρουμανία έχει ήδη εκδώσει «κόκκινο συναγερμό» για το διάστημα από τη Δευτέρα έως την Τετάρτη.
