Μάρτ’ς ο πεντάγνωμος: Έθιμα του Πόντου

Ο Μάρτιος ή Μάρτ'ς για τον Πόντο χαρακτηρίζεται πεντάγνωμος γιατί αλλάζει καιρική γνώμη, ακόμη και μέσα στην ίδια μέρα. Eίναι δε, ο πρώτος μήνας της Άνοιξης, αφού στις 21 σημειώνεται η εαρινή ισημερία.

Στην Ινέπολη, την Κερασούντα και την Οινόη του Πόντου ονομαζόταν Μάρτης, ενώ Μάρτ'ς ονομαζόταν στα Κοτύωρα, Σάντα, Τραπεζούντα και Χαλδία.

Οι Πόντιες νοικοκυρές την πρώτη του Μάρτη έκαναν γενική καθαριότητα στα σπίτια τους και δεν επέτρεπαν σε κανέναν ξένο να κάνει «ποδαρικό» αν δεν είχε περάσει πρώτα ο παπάς να αγιάσει το σπίτι. Το ίδιο έκαναν και την πρώτη μέρα σε κάθε αλλαγή εποχής.

Αυτό το μήνα άρχιζαν και οι γεωργικές εργασίες στις πεδινές περιοχές, γιατί στα ορεινά υπήρχε ακόμη πολύ χιόνι.

Μάρτ’ς ο πεντάγνωμος

Στην Ινέπολη έλεγαν: O Μάρτης ο πεντάγνωμος, ενώ στα Σούρμενα: Μη κουρφίζητε τον Μάρτ' ατός έχ πολλά ενιάτ', στο Σταυρίν Έρθεν ο Μάρτς αγέλαστον και ο θεοχάλαστον.

Tον θεωρούσαν τον πιο άστατο μήνα του χρόνου εξαιτίας των συνεχών καιρικών μεταβολών. Γι αυτό υπήρχαν και πολλές παροιμίες που χαρακτήριζαν τον Μάρτη.

Ο Μαρτ’ς οντάν μαρτεύκεταιμ διαβαίν΄τον Καλαντάρην
κι οτνάν καλομηνεύκεται διαβαίν’ τον καλοκαίρην ή

Ο Μάρτης κι αν μαρτεύκεται, καλοκαιριάς μυρίζει κι όταν παραχολάσκεται, τον Κούντουρον δαβαίνει..

Δοξασίες και προλήψεις για το Μάρτη