Η σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή αλλάζει άρδην το σκηνικό της παγκόσμιας και ελληνικής οικονομίας, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Στη νέα του έκθεση για τις προοπτικές του 2026, το Ταμείο προβλέπει μια δύσκολη διαδρομή, όπου η ακρίβεια επιμένει και οι ρυθμοί ανάπτυξης υποχωρούν, θέτοντας σε δοκιμασία τις αντοχές των νοικοκυριών.
Το «Αγκάθι» του Πληθωρισμού και η Ελληνική Πραγματικότητα
Η χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ανησυχητική αναθεώρηση των στοιχείων. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα, από το 2,9% του περασμένου έτους, αναμένεται να πραγματοποιήσει άλμα στο 3,5% για το 2026, πριν ξεκινήσει μια σταδιακή αποκλιμάκωση προς το 2,7% το 2027. Αυτή η άνοδος αντανακλά την άμεση επίδραση των τιμών ενέργειας, οι οποίες εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 19% μέσα στο έτος, παρασύροντας το κόστος ζωής.
Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας «κατεβάζει ταχύτητα». Μετά το 2,1% του 2025, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ προβλέπεται να περιοριστεί στο 1,8% το 2026 και περαιτέρω στο 1,7% το 2027. Πρόκειται για μια σαφή ένδειξη ότι το βάρος του πολέμου και η αβεβαιότητα στις αγορές επηρεάζουν άμεσα τις επενδύσεις και την κατανάλωση.
Η Ακτινογραφία της Ανεργίας και των Επιτοκίων
Μέσα στο γκρίζο τοπίο, η μοναδική αχτίδα φωτός έρχεται από το μέτωπο της εργασίας. Το ΔΝΤ προβλέπει εντυπωσιακή μείωση της ανεργίας στην Ελλάδα, η οποία από το 8,9% πέρυσι αναμένεται να πέσει στο 7,4% εφέτος και στο 7,1% το 2027. Ωστόσο, αυτή η θετική εξέλιξη συνοδεύεται από την πρόβλεψη για αύξηση των βασικών επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά 50 μονάδες βάσης, γεγονός που θα αυξήσει το κόστος δανεισμού για χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Τα Σενάρια του Τρόμου και η Γεωπολιτική Αστάθεια
Το Ταμείο προειδοποιεί ότι οι προβλέψεις του βασίζονται στο αισιόδοξο σενάριο ότι ο πόλεμος θα λήξει σύντομα. Σε περίπτωση που οι εχθροπραξίες συνεχιστούν ή κλιμακωθούν, το ΔΝΤ έχει καταρτίσει ένα ακραίο σενάριο, σύμφωνα με το οποίο η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να βυθιστεί στο 2%, ενώ ο πληθωρισμός παγκοσμίως θα ξεπερνούσε το 6% το 2027 λόγω καταστροφών σε ενεργειακές υποδομές.
Η Σύσταση για Δημοσιονομική Πειθαρχία
Το μήνυμα προς την Αθήνα και τις υπόλοιπες πρωτεύουσες είναι σαφές: Τέλος στις οριζόντιες ενισχύσεις. Το ΔΝΤ τονίζει ότι οποιαδήποτε δημοσιονομική στήριξη πρέπει να είναι αυστηρά στοχευμένη, προσωρινή και χρηματοδοτούμενη εντός των ορίων των προϋπολογισμών. Η προστασία των πιο ευάλωτων είναι αναγκαία, αλλά δεν πρέπει να θέτει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία της χώρας σε μια τόσο ρευστή περίοδο.