Νέες παρατηρήσεις του Μπετελγκέζ, του διάσημου ερυθρού υπεργίγαντα στον αστερισμό του Ωρίωνα, αποκαλύπτουν θερμές περιοχές στην ατμόσφαιρά του που παραμένουν σχεδόν αμετάβλητες εδώ και χρόνια. Οι αστρονόμοι κατάφεραν να αποκτήσουν μία από τις πιο λεπτομερείς εικόνες του αστέρα, αναδεικνύοντας έναν πολύ πιο δυναμικό και ανομοιόμορφο χαρακτήρα από τον αναμενόμενο. Ορισμένες δομές στην εσωτερική του ατμόσφαιρα φαίνεται να παραμένουν για πολύ περισσότερο από όσο προβλέπουν τα σημερινά μοντέλα, προκαλώντας ερωτήματα στην επιστημονική κοινότητα.
Ο Μπετελγκέζ, ένας δυναμικός υπεργίγαντας
Οι αστέρες συχνά απεικονίζονται ως σχεδόν τέλειες σφαίρες, στην πραγματικότητα, όμως, η επιφάνειά τους είναι πολύ πιο σύνθετη και δυναμική. Ο Μπετελγκέζ, ένας από τους κοντινότερους υπεργίγαντες αστέρες στη Γη, αποτελεί σημαντικό αντικείμενο μελέτης για την κατανόηση των τελευταίων σταδίων της εξέλιξης των massive stars.
Ο ερυθρός υπεργίγαντας έχει περίπου 14 φορές τη μάζα του Ήλιου, ενώ η ακτίνα του ξεπερνά τις 650 φορές την ηλιακή ακτίνα. Εάν βρισκόταν στη θέση του Ήλιου, θα εκτεινόταν πολύ πέρα από την τροχιά του Δία. Οι παρατηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν με το Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) αποκαλύπτουν ότι τα εξωτερικά στρώματα του αστέρα έχουν έντονα ανομοιόμορφη και «κοκκώδη» μορφή.
Θερμές περιοχές και η μέση θερμοκρασία
Οι ερευνητές της μελέτης, η οποία έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο Astronomy & Astrophysics, υπολόγισαν ότι η μέση θερμοκρασία στην περιοχή που παρατηρήθηκε είναι περίπου 2.000 βαθμοί Κελσίου. Αυτό το εύρημα είναι σε συμφωνία με τις υπάρχουσες θεωρητικές προβλέψεις.
Ωστόσο, ξεχωρίζουν δύο φωτεινές περιοχές, οι οποίες είναι αρκετές εκατοντάδες βαθμούς θερμότερες από το περιβάλλον τους. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτές οι θερμότερες περιοχές προκαλούνται πιθανότατα από θερμό αέριο που ανεβαίνει από βαθύτερα στρώματα του αστέρα, μέσω διαδικασιών μεταφοράς θερμότητας. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόμοιες θερμές περιοχές είχαν παρατηρηθεί και σε προηγούμενες παρατηρήσεις του Μπετελγκέζ.
Οι επίμονες δομές που προβληματίζουν
Οι νέες παρατηρήσεις συγκρίθηκαν με αντίστοιχες εικόνες του Μπετελγκέζ που είχαν ληφθεί περίπου επτά χρόνια νωρίτερα. Η σύγκριση αυτή έδειξε ότι ορισμένες από αυτές τις δομές έχουν αλλάξει ελάχιστα μέσα στο συγκεκριμένο διάστημα.
Το εύρημα αυτό προκαλεί προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα, καθώς τα σημερινά μοντέλα της τυρβώδους μεταφοράς στο εσωτερικό του αστέρα προβλέπουν ότι τέτοιες δομές θα έπρεπε να έχουν πολύ μικρότερη διάρκεια ζωής. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι θερμές περιοχές μπορεί να συνδέονται με τοπικές εισροές ενέργειας από κύτταρα μεταφοράς που βρίσκονται βαθύτερα στον αστέρα.
Ο ρόλος του συνοδού αστέρα Betelgeuse B
Μία πιθανή εξήγηση για την ασυνήθιστα μεγάλη διάρκεια των θερμών περιοχών μπορεί να βρίσκεται στον Betelgeuse B, γνωστό και ως Siwarha. Πρόκειται για έναν συνοδό αστέρα, η ύπαρξη του οποίου είχε αποτελέσει αντικείμενο μακράς συζήτησης στην αστρονομική κοινότητα.
Η βαρυτική αλληλεπίδραση και η τροχιά του Betelgeuse B γύρω από τον Μπετελγκέζ ενδέχεται να επηρεάζουν τις διαδικασίες μεταφοράς στο εσωτερικό του μεγαλύτερου αστέρα, προσφέροντας μια πιθανή λύση στο μυστήριο της επιμονής των θερμών περιοχών.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
