Αν και έχουν περάσει 125 χρόνια, τα προβλήματα που ταλανίζουν τους πολίτες της πόλης των Τρικάλων σήμερα δεν διαφέρουν από αυτά που απασχολούσαν τους Τρικαλινούς το 1883! Αποκαλυπτικά στοιχεία για αυτή την ενδιαφέρουσα σύγκριση κάνει η Τρικαλινή συγγραφέας Μαρούλα Κλιάφα, στη νέα της σημαντική συγγραφική δουλειά με τίτλο «Τα του Δήμου εν δήμω», το χρονικό του δήμου Τρικκαίων από το 1883 μέχρι το 1959, από τις Πρότυπες Θεσσαλικές Εκδόσεις, όπου περισσότερο πρόκειται για μια σημαντική και σε βάθος έρευνα. Η ίδια για τη συγκέντρωση και αξιολόγηση των στοιχείων σημειώνει:
«Η πυρκαγιά που ξέσπασε τον Νοέμβριο του 1959 στο Δημαρχείο των Τρικάλων κατέστρεψε, όπως είναι γνωστό, όλα τα δημοτικά αρχεία. Ιστορία ογδόντα σχεδόν χρόνων έσβησε. Η απώλεια ήταν τρομακτική. Χάρη στις προσπάθειες της τότε Δημοτικής Αρχής ένα μέρος των κατεστραμμένων αρχείων - Δημοτολόγια, Μητρώα αρρένων, κατάλογοι φορολογικών στοιχείων - ανασυγκροτήθηκε. Όμως οι αποφάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων δεν ήταν δυνατόν να ανασυσταθουν. Το κενό αυτό αποφάσισα, πριν από τρία χρόνια, να το καλύψω εγώ. Δουλεύοντας συστηματικά για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα άρχισα να αποδελτιώνω τον τοπικό τύπο και τα λιγοστά αρχεία των Δημάρχων που είχα στη διάθεσή μου, με στόχο να γράψω το χρονικό του Δήμου Τρικκαίων από το 1883 ως το 1959. Πρόθεσή μου δεν ήταν απλώς η ανασύσταση των πρακτικών και η ξερή παράθεση των προϋπολογισμών και απολογισμών. Παράλληλα με τα έργα των Δημάρχων, με ενδιέφερε και η στάση ζωής. Επιδίωξή μου ήταν να σκιαγραφήσω το κλίμα της εποχής, την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Να περιγράψω τις θέσεις, αντιθέσεις και αντιφάσεις των δημοτικών μας αρχόντων. Τις μεταξύ τους διαμάχες και αντιδικίες. Ταυτόχρονα να προβάλλω τα σχόλια του τοπικού τύπου και τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας για τα τεκταινόμενα. Τέλος να αναφερθώ και να περιγράψω το προσκήνιο αλλά και το παρασκήνιο των εκλογικών αναμετρήσεων. Με την εργασία μου αυτή φιλοδοξώ να συμβάλλω στην γνώση μιας άγνωστης και άκρως ενδιαφέρουσας πτυχής της τοπικής μας ιστορίας».
Η Μαρούλα Κλιάφα έχει σπουδάσει δημοσιογραφία και από το 1972, ασχολείται με τη λογοτεχνία, τη μελέτη της τοπικής ιστορίας, τη συλλογή λαϊκών παραμυθιών, θεσσαλικών θρύλων, παραδοσιακών παιχνιδιών και παλαιών φωτογραφιών. Τα μυθιστορήματά της για εφήβους έχουν κάνει πολλές επανεκδόσεις, δυο βιβλία της έχουν μεταφραστεί στα ρωσικά και στα γερμανικά, ενώ αποσπάσματα των έργων της συμπεριλαμβάνονται στα σχολικά αναγνώσματα του δημοτικού σχολείου και στα κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας του γυμνασίου.
Η θητεία του πρώτου αιρετού δημάρχου Τρικκαίων αφορά τον Κωνσταντίνο Ραδινό (1883-1887), για τον οποίο η Μαρούλα Κλιάφα σημειώνει:
«Ο Ραδινός, έχοντας ευρωπαϊκή παιδεία, γνώριζε καλά την αξία της μόρφωσης. Από τις πρώτες μέρες της θητείας του ήρθε σε συνεννόηση με τον Γυμνασιάρχη και από κοινού αποφάσισαν οι καθηγητές του Γυμνασίου να παραδίδουν δωρεάν μαθήματα γραφής και ανάγνωσης σε αναλφάβητους ενήλικες. Οι προσπάθειες του Ραδινού για επιμόρφωση των συμπατριωτών του θα συνεχιστούν και αργότερα».
Ο ερευνητής, αναδιφώντας τον τοπικό τύπο, σημειώνει επίσης η Τρικαλινή συγγραφέας, συναντά πολλά παράπονα και δυσμενή σχόλια εναντίον του Ραδινού, ιδιαίτερα στην εφημερίδα «Οι Έργάται», η οποία συνηθίζει να τον αποκαλεί «ο γέρων», διευκρινίζοντας:
«Η εν λόγω εφημερίδα τον κατηγορεί για ρουσφετολογία, παραθέτοντας μάλιστα τα ονόματα συγγενών του, προσληφθέντων στον Δήμο, τον ψέγει για την πλημμελή καθαριότητα των δρόμων, τον κακό φωτισμό -«από τους 120 φανούς ανάβουν μόνο οι 30»- και τη χωματερή, η οποία βρισκόταν δυο μόλις χιλιόμετρα έξω από τα Τρίκαλα, στον δρόμο προς τη Λάρισα. «Έχω όλη την καλήν διάθεσιν, φροντίζω όσο δύναμαι. Κατήντησα κανδυλανάφτης και οδοκαθαριστής», απαντούσε στις κατηγορίες αυτές ο Ραδινός». Διαπιστώσεις οι οποίες μέχρι και σήμερα ταλαιπωρούν τους κατοίκους αυτής της πόλης.
Πάντως η ίδια δεν παραλείπει να τονίσει πως, η άντληση στοιχείων από τον τύπο της εποχής ενέχει και κάποιους κινδύνους, για να διευκρινίσει:
«Για παράδειγμα, μπορεί να υπάρχουν παραλείψεις, λάθη στην αναγραφή ονομάτων ή και αριθμών. Πώς να διασταυρώσεις τα στοιχεία ενός προϋπολογισμού του 1885; Ενδεχομένως, και κάποια σχόλια των εφημερίδων για πρόσωπα και γεγονότα να είναι υπερβολικά. Ακόμα και κακόβουλα. Πώς να ελέγξεις, ύστερα από τόσα χρόνια, την αντικειμενικότητά τους;
Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, εξακολουθώ να υποστηρίζω ότι ο τοπικός τύπος είναι μια σημαντική πηγή πληροφοριών για το πρόσφατο παρελθόν μας. Τώρα που τελείωσα την εργασία μου αυτή, νιώθω πιο πλούσια σε γνώσεις και εμπειρίες και ελπίζω το ίδιο να νιώσουν και όσοι επιχειρήσουν να διαβάσουν το βιβλίο μου. Το έχω ξαναπεί αυτό. Η γνώση του παρελθόντος δεν μας βοηθάει απλώς να κατανοήσουμε το παρόν. Είναι και μια πυξίδα, ένας ασφαλής τρόπος να οραματισθούμε με σύνεση το μέλλον».
πηγη: ΑΠΕ