Κόσμος

Διόδια 1 εκατ. δολαρίων σε κάθε πλοίο που περνά τα Στενά του Ορμούζ;

Κωνσταντίνα Κοσμά
08-04-26

Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ πανηγυρίζει κάνοντας λόγο για μια «ολοκληρωτική και πλήρη νίκη», το παρασκήνιο της εκεχειρίας των δύο εβδομάδων με την Τεχεράνη αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική εικόνα, η οποία ισοδυναμεί με διπλωματική ταπείνωση για τον Αμερικανό πρόεδρο. Όπως αποκαλύπτουν περιφερειακοί αξιωματούχοι, το ιρανικό καθεστώς εκμεταλλεύεται στο έπακρο το άνοιγμα της κρίσιμης υδάτινης οδού, απαιτώντας το αστρονομικό ποσό του 1 εκατομμυρίου δολαρίων ως διόδια για κάθε πλοίο που θα διαπλέει τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, το υπό διαπραγμάτευση σχέδιο 10 σημείων προκαλεί ήδη σφοδρές αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, καθώς οι σκληροί όροι του Ιράν περιλαμβάνουν την πλήρη άρση των αμερικανικών κυρώσεων, την αποχώρηση των στρατευμάτων, πολεμικές αποζημιώσεις, αλλά και την αναγνώριση του δικαιώματός του στον εμπλουτισμό ουρανίου.

Όπως αναφέρει και η Daily Mail, το ιρανικό καθεστώς θέλει να βάλει στην τσέπη 1 εκατομμύριο δολάρια για κάθε πλοίο που θα περνά από τα ανοιχτά, πλέον, Στενά του Ορμούζ για δύο εβδομάδες, ενώ οι ΗΠΑ και το Ιράν διαπραγματεύονται ειρηνευτική συμφωνία, σύμφωνα με ισχυρισμούς περιφερειακών αξιωματούχων.

Στην καρδιά μιας διπλωματικής κρίσης, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε εκεχειρία δύο εβδομάδων με το Ιράν, με την ελπίδα ότι αυτή η συμφωνία θα σήμαινε μια νίκη για την αμερικανική εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες που αποκαλύπτονται σχετικά με την εκεχειρία δείχνουν μια τελείως διαφορετική εικόνα, η οποία ενδέχεται να προκαλέσει ταπείνωση για τον Αμερικανό πρόεδρο.

Σύμφωνα με περιφερειακούς αξιωματούχους, η Τεχεράνη προγραμματίζει να επιβάλει διόδια ύψους 1 εκατομμυρίου δολαρίων σε κάθε πλοίο που θα διασχίζει τα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας. Αυτό το αστρονομικό ποσό έχει προκαλέσει ανησυχία και αντιδράσεις, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να διαπραγματευτούν μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία.

Οι σκληροί όροι της Τεχεράνης

Η συμφωνία των δέκα σημείων που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση περιλαμβάνει απαιτήσεις που φαίνεται να είναι δύσκολο να γίνουν αποδεκτές από τις ΗΠΑ. Μεταξύ αυτών είναι η πλήρης άρση των αμερικανικών κυρώσεων, η αποχώρηση όλων των στρατευμάτων από την περιοχή, πολεμικές αποζημιώσεις, καθώς και η αναγνώριση του δικαιώματος του Ιράν στον εμπλουτισμό ουρανίου. Αυτές οι απαιτήσεις καθιστούν σαφές ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει την τρέχουσα κατάσταση προς όφελός της.

Ο πρόεδρος Τραμπ, πάντως, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ολοκληρωτική και πλήρη νίκη», ενώ οι ακριβείς όροι παραμένουν ασαφείς. Σε δήλωσή του στο Sky News, ανέφερε: «Είναι πολύ καλά σημεία – και τα περισσότερα από αυτά έχουν αποτελέσει αντικείμενο πλήρους διαπραγμάτευσης. Αν δεν είναι καλό, θα επιστρέψουμε σε αυτό πολύ εύκολα».

Αντιδράσεις και επιπτώσεις

Η συμφωνία έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ο Αμερικανός βουλευτής Μάξγουελ Φροστ χαρακτήρισε την εκεχειρία «μια εκεχειρία της τελευταίας στιγμής» και τόνισε ότι δεν διαγράφει τις «απερίσκεπτες αποφάσεις» του Τραμπ που οδήγησαν στη σύγκρουση. «Ο Τραμπ είναι ένας επικίνδυνος πολεμοκάπηλος που μας ώθησε σε αυτή την κρίση», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, η επιβεβαίωση της συμφωνίας προκάλεσε πτώση της τιμής του πετρελαίου, που έπεσε κάτω από το όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά σε μέρες, ενώ οι αμερικανικές μετοχές παρουσίασαν αύξηση.

Διπλωματικές εξελίξεις

Η συμφωνία επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν και την παρέμβαση της Κίνας, η οποία προέτρεψε το Ιράν να δείξει ευελιξία. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα συνεχιστούν τις επόμενες δύο εβδομάδες, με στόχο την επίτευξη μιας μόνιμης διευθέτησης.

Σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, οι ιρανικές επιχειρήσεις θα σταματήσουν εάν σταματήσουν και οι επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Ο στρατός της χώρας δήλωσε ότι θα συντονίσει την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας.

Η ανακοίνωση της εκεχειρίας με το Ιράν και οι ταπεινωτικές οικονομικές απαιτήσεις που συνοδεύουν τη συμφωνία επισημαίνουν τη σύνθετη και επικίνδυνη κατάσταση στην περιοχή. Ο Τραμπ, αν και δηλώνει νικητής, βρίσκεται αντιμέτωπος με σφοδρές αντιδράσεις και προκλήσεις που ενδέχεται να κλονίσουν τη θέση του. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη σημασία της διπλωματίας και της στρατηγικής σκέψης σε περιόδους κρίσης.