Σε κείμενο της Ελένης Γλύκατζη - Αρβελέρ το οποίο αναφερόταν στην Τέχνη βασιζόταν το θέμα της νεοελληνικής γλώσσας, το οποίο κλήθηκαν να αναπτύξουν οι εξεταζόμενοι κατά την πρώτη ημέρα των πανελλαδικών εξετάσεων, σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες από μαθητές που εξήλθαν από τα εξεταστικά κέντρα.
Συγκεκριμένα, ζητήθηκε από τους εξεταζόμενους να αναλύσουν το πανανθρώπινο μήνυμα που εκπέμπει η Τέχνη στις κοινωνίες.
Με μικροπροβλήματα ξεκίνησαν οι Πανελλαδικές 2012. Το πρώτο μικροπρόβλημα εντοπίστηκε στο εξεταστικό κέντρο της Γκράβας, όπου τα θέματα άργησαν να φτάσουν περίπου 25 λεπτά.
Το άγχος φυσικά πολύ μεγάλο! Σύμφωνα με το πρόγραμμα των εξετάσεων τα θέματα διανέμονται στους μαθητές στις 8.30 αλλά σημειώθηκε καθυστέρηση.
Φέτος, ο αριθμός εισακτέων κρίθηκε ότι δεν πρέπει να μειωθεί, ώστε να ανακουφισθεί σε περίοδο πρωτοφανούς κρίσης η ελληνική οικογένεια, στέλνοντας τα παιδιά της στα δημόσια ΑΕΙ. Για τον ίδιο λόγο, ελήφθη μέριμνα περαιτέρω ενίσχυσης οικογενειών με πρόσθετες ανάγκες αίροντας περιορισμούς σε ό,τι αφορά τα κριτήρια υπαγωγής στις ειδικές κατηγορίες (πολυτεκνίας, τριτεκνίας, κοινωνικών κριτηρίων κ.α.).
Επίσης, σύμφωνα με ανακοίνωση του πρώην υπουργού Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, κ. Γ. Μπαμπινιώτη, προβλέπεται αναδρομική ισχύ των νέων διευρυμένων κριτηρίων για τους αποφοίτους του ακαδημαϊκού έτους 2011, οι οποίοι πληρούν ή πληρούσαν τα νέα αυτά κριτήρια κατά την αποφοίτησή τους το 2011. Για τους υποψηφίους αυτούς προβλέπονται ειδικές θέσεις 3% επιπλέον του συνολικού αριθμού θέσεων εισακτέων.
Σημειωτέον ότι οι ίδιοι υποψήφιοι μπορούν να διεκδικήσουν την εισαγωγή τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση με την υπαγωγή και στην κατηγορία των παλαιών αποφοίτων που διεκδικούν το 10% των συνολικών θέσεων τόσο στη γενική όσο και στην ειδική σειρά.
Το madata.gr με συνέπεια και υπευθυνότητα, όπως κάθε χρονιά, έτσι και φέτος, για την άμεση, έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση, θα αναρτά όλα όσα αφορούν τους χιλιάδες υποψηφίους, όπως προτεινόμενες ερωτήσεις, καθώς και τις απαντήσεις-λύσεις.
Το madata.gr με συνέπεια και υπευθυνότητα, όπως κάθε χρονιά, έτσι και φέτος, για την άμεση, έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση, θα αναρτά όλα όσα αφορούν τους χιλιάδες υποψηφίους, όπως προτεινόμενες ερωτήσεις, καθώς και τις απαντήσεις-λύσεις.
http://www.spoudi.gr/view.php?cat_id=8
ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ
κυρία ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ ΦΑΝΗ
κυρία ΠΑΠΠΑ ΝΕΚΤΑΡΙΑ
του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ
Α1 - Περίληψη
Στο δοθέν απόσπασμα, η συγγραφέας αναλύει το ανθρωπιστικό πνεύμα, την απεραντοσύνη, την καθολικότητα και τη διαχρονικότητα της αρχαιοελληνικής τέχνης. Μέσω αυτής επισημαίνει πως ο άνθρωπος απαγκιστρώθηκε από την απτή πραγματικότητα και χαλιναγώγησε τα ένστικτά του μέσω καλλιτεχνημάτων εμπνευσμένων από την ψυχοπνευματική του δύναμη.
Υποστηρίζει πως το αρχαιοελληνικό άγαλμα μεταλαμπαδεύει την αξία της συλλογικότητας και της υπερατομικής συνείδησης μέσα στο πλαίσιο μιας εύρυθμης δημοκρατικής κοινωνίας. Επιπρόσθετα με τη συνδρομή της αρχαιοελληνικής τέχνης συντελέστηκε η μετάβαση από τον πρωτογονισμό στην πολιτισμένη ζωή και την πνευματική αποδέσμευση. Πρώτοι οι αρχαίοι Έλληνες αποκρυστάλλωσαν σε αισθητική μορφή τα συναισθήματα τους, και μέσω της τέχνης τους η γνώση και η επαφή με το «είναι» διευρύνθηκε. Αυτή ώθησε τον άνθρωπο να δημιουργήσει διαχρονικής αξίας έργα και να αποδώσει την τελειότητα. Όλα τα προαναφερθέντα αποδεικνύουν γιατί αποτελεί πηγή έμπνευσης και δύναμη ανανέωσης που καλλιεργεί την εσωτερική ελευθερία.
Β1 Η αρχαία τέχνη θα μείνει πάντα πρωτοποριακά επίκαιρη και ζωντανή. Αναμφίβολα τα υπερχρονικά μηνύματα, τα κλασικά θεματικά μοτίβα, η τελειότητα των αισθητικών της μορφών, η πρωτοτυπία, η αυθεντικότητα, τα καλλιτεχνικά της σύμβολα της αρχαίας δημιουργίας ξεπερνούν το χώρο και το χρόνο. Ξεκινούν από το χθες για να φθάσουν στο σήμερα και να βαδίσουν στην αιωνιότητα. Αποτελούν δε, πηγή καλλιτεχνικής έμπνευσης, ανανέωσης ανακαινιστικής ορμής, καθώς διακρίνονται από υψηλή αισθητική, ισορροπία, μέτρο, αρμονία ώστε μπορούν σύγχρονοι καλλιτέχνες να διδαχθούν τρόπους έκφρασης, να εμπνευστούν ιδέες, να παραλλάξουν μοτίβα, να αντλήσουν πλούσια καλλιτεχνική γνώση και αισθητική εμπειρία.
Β2 α) 1ος τρόπος : Επίκληση στο συναίσθημα
Η συγγραφέας χρησιμοποιεί ασύνδετο σχήμα για να προσδώσει εκφραστική δύναμη στις απόψεις της (Ιδού … θεών), ποιητική λειτουργία του λόγου (αιχμαλωτίσει, πυξίδα) περιγραφικό, μεταφορικό λόγο, λέξεις με έντονη σημασιολογική βαρύτητα και συγκινησιακό φορτίο (δάμασε).
2ος τρόπος : Επίκληση στη λογική
Η συγγραφέας παραθέτει επιχειρήματα, μια σειρά λογικών προτάσεων (Ιδού … γίγνεσθαι) που με λογική αναγκαιότητα οδηγούν στην απόδειξη της θέσης ότι η αρχαιοελληνική τέχνη χαρακτηρίζεται ως απόλυτα διαχρονική.
β) σημαδεύει τη καταγωγή
δαμάσει το πάθος
ψυχικής ανάτασης
πλαστικό κατόρθωμα
αυγή του μυστηρίου
Β3 α) επίτευγμα : κατόρθωμα
δαμάσει : εξημερώσει, χαλιναγωγήσει, τιθασεύσει
μετάβαση : πέρασμα
πληρότητα : ολοκλήρωση, αρτιότητα
ουσιώδες : σημαντικό
β) έλλογη : άλογη, παράλογη
κοντά : μακριά
συνοπτικό : αναλυτικό, μακροσκελές, διεξοδικό, εκτενές
φυσικής : τεχνητής, αφύσικης
αιχμαλωτίσει : απελευθερώσει, αποδεσμεύσει
Β4 à Τα πλαίσια μιας πάντα ευνομούμενης και ισορροπημένης πολιτείας διαγράφονται από τον τεχνίτη.
à Το ζώο δαμάστηκε από τη ελληνική τέχνη πριν ανακαλυφθεί ο τέλειος άνθρωπος.
Γ1
Κυρίες και κύριοι καθηγητές,
Αγαπητοί συμμαθητές και συμμαθήτριες,
Το σχολείο μας, ευαισθητοποιημένο σε θέματα Τέχνης και Πολιτισμού, διοργανώνει σήμερα αυτήν την εκδήλωση με στόχο να αναδείξει την πολυσήμαντη προσφορά της τέχνης στην πολύμορφη καλλιέργεια και ανθρωπιστική διάπλαση του νέου και να διερευνήσει τρόπους, ώστε το σύγχρονο σχολείο να γίνει εστία αισθητικής αγωγής επιδιώκοντας τη μύηση του νέου στον έντεχνο κόσμο. Αξιοποιώντας την ευκαιρία που μου δίνεται θα ήθελα να καταθέσω κάποιες σκέψεις σχετικά με το ζήτημα αυτό.
Η τέχνη, η δημιουργία έργων με υψηλές αισθητικές αξιώσεις, όπως όλοι γνωρίζουμε, αποτελεί το ευγενέστερο αποτέλεσμα της υλοποιητικής ικανότητας του ανθρώπινου πνεύματος. Ο εμπνευσμένος δημιουργός μέσα από τον ελεύθερο συνδυασμό των δεδομένων των αισθήσεων επιδιώκει την αισθησιακή έκφραση του υπεραισθητού, μετουσιώνοντας και συμβολοποιώντας με καλλιτεχνικά μέσα την υπάρχουσα ορατή πραγματικότητα. Έτσι μέσω της καλλιτεχνικής δημιουργίας εκφράζει το ωραίο, το υψηλό, το ιδανικό ώστε μεταμορφώνει, ανανεώνει και εξυψώνει τα στοιχεία της πραγματικότητας προβάλλονται δείγματα πρωτότυπα μιας βιώσεως ιδανικής. Ο νέος, επομένως, μέσω της αισθητικής δημιουργίας μετέχει σε μια υπερβατική διαδικασία θέασης της πραγματικότητας, μετουσιωμένης χάρη στο έμφυτο ταλέντο, το αεικίνητο πνεύμα και τις αναμφισβήτητες μορφοπλαστικές ικανότητες του καλλιτέχνη. Ξεφεύγει, λοιπόν, από το παράλογο και ασύμφορο του κόσμου, από μια ζωή συχνά ανεπαρκή προς μια πληρέστερη, πλουσιότερη και πιο ποιοτική, που αποτελεί το ιδεατό συμπλήρωμα της πραγματικής ζωής. Έτσι διαμορφώνει μια προσωπικότητα πάνω από καθημερινές μικρότητες, ευτελείς επιδιώξεις και ταπεινά πάθη. Άλλωστε μέσα από την τέχνη προβάλλεται ένας κόσμος πιο δίκαιος, πιο κατανοητός ώστε ο νέος προσανατολίζεται σε μια πληρότητα ζωής και μια ανώτερη ποιότητα ύπαρξης.
Με δεδομένο δε, πως η τέχνη αποδίδει όλο το φάσμα των ανθρώπινων ενδιαφερόντων και πνευματικών αναζητήσεων, προβληματίζει, ευαισθητοποιεί, αποτελεί εφαλτήριο σκέψης και στοχασμού γι αυτόν. Πλουτίζει το πνεύμα του, διευρύνει τη φαντασία του, καθώς αποτελεί θρίαμβο της πνευματικής ελευθερίας του ανθρώπου και εκφράζει νοήματα που βρίσκονται πέρα από τη διάνοια, πέρα από την επιστημονική σύλληψη, πέρα από τα συστήματα σκέψης και ιδεολογίας. Μέσω της τέχνης, λοιπόν, ο νέος ξαναπλησιάζει τον κόσμο και τη φύση με τις αγνές δυνάμεις του συναισθήματος και της φαντασίας. Και η συνάντηση αυτή απομακρύνει από το στείρο λογοκρατικό πνεύμα, ζεσταίνει το ψυχρό ορθολογισμό, συμπληρώνει και βαθαίνει τη μονοδιάστατη λογική θεώρηση των πραγμάτων.
Επιπροσθέτως η τέχνη προβάλλει ιδανικά, αρετές, υπερχρονικές αξίες, υψηλά διανοήματα, ανώτερα συναισθήματα, ώστε ηθικοποιεί το νέο, εκλεπτύνει το συναίσθημα, εξευγενίζει την ψυχή, πλουτίζει και εξαγνίζει την συγκινησιακή του ζωή, εμβαθύνει και τονώνει την ψυχική ευφορία, εξασφαλίζοντας ευεξία, εσωτερική ισορροπία και ανάταση.
Επιπλέον η τέχνη, καθώς αποκαλύπτει τις αγωνίες του ανθρώπου μα και την ομορφιά του κόσμου και της ζωής και αποτελεί άρνηση στους νόμους της φθοράς ή του μηδενισμού, διδάσκει το νέο να ορθώνει το ανάστημα του χωρίς ασήμαντες αμφιταλαντεύσεις για τις εφήμερες δυσκολίες, τον θωρακίζει με αισιοδοξία, θάρρος, δημιουργικό ιδεαλισμό, πίστη, αγάπη στη ζωή και τον άνθρωπο.
Πέρα δε από την αισθητική ηδονή, τον ηθικό εξευγενισμό και την ψυχική αλκή που προφέρει η τέχνη εκφράζει πανανθρώπινα ιδεώδη και απευθύνεται στην παγκόσμια γλώσσα της ψυχής, ώστε καλλιεργεί στο νέο πνεύμα παγκόσμιας συναδέλφωσης, ενότητας και διεθνικής αλληλεγγύης.
Γι όλους αυτούς του λόγους είναι απαραίτητο να κυριαρχήσει μια νέα παιδευτική αντίληψη και φιλοσοφία στο σχολείο με σκοπό την αναβάθμιση των καλλιτεχνικών μαθημάτων, την ενίσχυση των πολιτιστικών εκδηλώσεων και την προσέγγιση όλων των πεδίων του επιστητού από την αισθητική τους πλευρά. Άμεση προτεραιότητα του σχολείου πρέπει να γίνει ο καλλιτεχνικός προσανατολισμός, η ανάδειξη του πνευματικού πολιτισμού και η αισθητική διάπλαση του νέου.
Ειδικότερα κρίνεται αναγκαίο να θεσμοθετηθεί μια «ώρα πολιτισμού» στο ωρολόγιο πρόγραμμα, ώστε οι μαθητές να μυούνται στον κόσμο της τέχνης να έρχονται σε επαφή με όλες τις μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, να γνωρίζουν τις καλλιτεχνικές σχολές, τα αισθητικά ρεύματα, τις τεχνοτροπίες, να συνομιλούν με δημιουργούς, ιστορικούς τέχνης, κριτικούς ώστε να εξοικειωθούν με τον κόσμο του ωραίου. Και όλη αυτή η προσπάθεια πρέπει να είναι αποκομμένη από τη γνωσιοκεντρική και εξετασιοκεντρική εκπαιδευτική λειτουργία, ώστε να επιτυγχάνεται η αυτόβουλη και αυτοπροαίρετη αισθητική βίωση από το νέο της αξίας του έργου, η ουσιαστική συναναστροφή και επαφή με τον κόσμο του ωραίου.
Επιπροσθέτως είναι αναγκαία η κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή, εποπτικά μέσα, οπτικοαουστικό υλικό, εργαστήρια τέχνης αίθουσες μουσικής, φωτογραφίας, θεάτρου για την παραγωγή έντεχνου μαθητικού υλικού. Πρέπει να διοργανώνονται καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, λογοτεχνικές, θεατρικές βραδιές και να υπάρχουν οργανωμένες από τους μαθητές μουσικοχορευτικές και θεατρικές ομάδες.
Επίσης οι επισκέψεις σε μουσεία και αίθουσες τέχνης πρέπει να παίρνουν το χαρακτήρα μιας αναμενόμενης ανακάλυψης χώρων και γνώσεων, μιας πνευματικής περιπέτειας, ενός παιγνιδιού με συγκεκριμένο παιδευτικό στοίχο και όχι να αποτελούν μια άσκοπη, αμήχανη, ανοργάνωτη περιδιάβαση με αντιδράσεις χλευασμού και αδιαφορίας παιδιών αμύητων στα αγαθά της τέχνης και του πνευματικού πολιτισμού. Τέλος, απαιτούνται εξειδικευμένοι καθηγητές που, με γνώση και ζήλο θα μυούν τους μαθητές στον κόσμο της τέχνης, θα εντοπίζουν καλλιτεχνικά ταλέντα, θα δίνουν γόνιμη διέξοδο σε κάθε έντεχνη ανησυχία του νέου.
Αναμφίβολα, η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει παιδευτικά και ηθικοπλαστικά, να εμπνεύσει νέες μορφές κοινωνικής βίωσης, να γίνει θεματοφύλακας των ανθρώπινων αξιών και των οικουμενικών ιδεωδών. Γι αυτό είναι ανάγκη το σχολείο να διαμορφώσει πνευματικά ώριμους, αισθητικά ευαίσθητους και καλλιτεχνικά πεπαιδευμένους πολίτες.
